ONEIRON

Ezoteryczny krąg artystów z Katowic

Wernisaż: 29 listopada (środa) 2006 r., godz. 17.00

Artyści:

• Urszula Broll
• Antoni Halor
• Zygmunt Stuchlik
• Andrzej Urbanowicz
• Henryk Waniek

Tuż po wrześniowej premierze wystawy w niemieckim Ratingen, mamy zaszczyt zaprezentować w Jeleniej Górze niezwykle ważną, pionierską ekspozycję dokumentującą istnienie i oddziaływanie ezoterycznego kręgu artystów z Katowic ONEIRON. Tej niezwykłej ważnej dla tożsamości Śląska wystawie, toważyszy blisko stustronnicowy katalog, a nim teksty Henryka Wańka, Petera Mrassa. Zamykające to starannie przygotowane wydawnictwo tekst Dotknięcia. Ślady jest swoistego rodzaju kroniką prowadzącą nas przez domenę śląską od polowy XIX wieku po dzień dzisiejszy. Zarówno wystawa, jak i towaryszące jej wydawnictwo ukazaują niebywałą aktywność niespokojnych duchów, mistyków, artystów i wędrowców wszelakich, karmiących się niepowtarzalnym potencjałem prowincji śląskiej. Sama wystawa dokumentuje twórczość piątki śląskich artystów - ich działalność pokazywała dwa lata wcześniej, pierwsza ze śląskich wystaw monograficznych Katowicki undrground artystyczny po 1953 roku - Urszuli Broll, Antoniego Halora, Zygmunta Stuchlika, Andzreja Urbanowicza i Henryka Wańka.

Wymieniona tu piatka artystów rozpoczynała wspolna działalność od realizacji projektu Czarnych Kart późną jesienią 1967 roku. Ale galerię sprzymierzeńców należałoby uzupełnić o co najmniej kilkanaście osób, a wśród nich m.in.: Zdzisława beksińskiego, Jerzego Illga, Wojciecha Skrodzkiego czy Jacka Woźniakowskiego. Uczestnicy ONEIRONU praktykowali osobista tworczość artystyczną oraz wystawy publiiczne, którym z reguły towarzyszyły działania dodatkowe - odczyty, demonstracje, misteria, rytuały lub różnego kalibru prowokacje intelektualne i skandale. Wzporem dawnej grupy ST 53, wspólna praca miała także wewnętrzny charakter dydaktycznmy. Aktywność zespołowa ONEIRONU wygasła w roku 1974. Nie zamarły na szczęście kontakty miedzy jej uczestnikami. Nastał czas na kontynuację programu w formacie indywidualnym.

W latach sześćdziesiatych i siedemdziesiatych ubiegłego stulecia, przy szczegolnej korelacji planet - Wenus, Merkuriusza i Jowisza, pięcioosobowa zrazu grupa, stanęla po stronie tego co wygnane lub zepchniete w cień. ONEIRON poszukiwała nowoczesnego wyrazu artystycznego ale tez i filozofii ducha. Gruntem naszego pozrozumienia była mistyka, a sens naszych działań związany byl z konkretnym tłem geograficznym. Spostrzegliśmy, że to wszystko nie mogło się zdarzyć gdzie indziej niz na Śląsku. Z czasem stawało się jasne, że działa na nas energia Silesii, kraju bogactw i utajonych zbóż. Także krajobraz, który wcześniej nazwałem piekielnym, urabial nasz stosunek do świata. Tutaj pobliże cywilizacji europejskiej wyczuwalo sie silniej niz w rdzennej głębi kraju - pisze w otwierajacym pionierskie opracowanie tekście Mistyczna aura Śląska, jeden ze współtwórców ONEIRONU Henryk Waniek.