GÓRY W MALARSTWIE POLSKIM

wernisaż: 16 lutego 2008, godz.17.00

W programie koncert Zespołu Pieśni i Tańca Górali Czadeckich POJANA z Piławy Dolnej.

Wystawa ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Lesznie.

W XIX wieku malarze polscy poszukiwali inspiracji artystycznych na Podhalu. Uroki pejzażu tatrzańskiego pociągały wielu artystów, z czasem postanowili oni wykorzystać góralską sztukę ludową, by na jej kanwie stworzyć własny styl, który niebawem awansować miał do rangi „stylu narodowego”. W Zakopanem malowali twórcy pierwszego pokolenia pejzażystów tatrzańskich, pracujący jeszcze w konwencji realizmu monachijskiego, owe obrazy odznaczały się niemal fotograficzną wiernością w odtwarzanych przez nich krajobrazach.

Zainteresowanie malarzy budził też zamieszkujący pod Tatrami lud, chociaż nieporównywalnie mniejsze niż wspomniana przyroda tatrzańska. Artyści wykonywali jednak już nie typy, lecz portrety górali jak np. Jan Rembowski.

W końcu lat osiemdziesiątych XIX wieku badacze kultury odkryli folklor huculski, który został spopularyzowany przez literatów, historyków, etnografów a także przez entuzjastów jak np. Oskara Kolberga, współorganizatora wystawy etnograficznej w Stanisławowie i Kołomyi w 1880 roku. Huculszczyznę i folklor huculski docenili polscy malarze XIX wieku – Józef Jaroszyński, Tadeusz Rybkowski, a w następnym pokoleniu – obok Stanisława Dębickiego – Teodor Axentowicz, który w pełni nobilitował tę tematykę, inspirując kolejną generację huculistów, a to: Kazimierza Sichulskiego, Fryderyka Pautscha czy Władysława Jarockiego. Malarstwo to wynikło głównie z fascynacji folklorem huculskim, barwnością strojów, malowniczością obrzędów i surowością obyczajów a także pięknem górskich pejzaży z Jaremcza, Pokucia czy znad Prutu.

Wystawa „Góry w malarstwie polskim” ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Lesznie stanowi zbiór 57 obrazów będących artystycznym zapisem wrażeń jakie na malarzach i grafikach wywarło piękno gór. Oprócz czystego pejzażu prezentuje obrazy z motywem rodzajowym: sceny pasterskie, targi góralskie, tańce, architekturę podhalańską czy portrety górali. Obok malarskich wizji Tatr i Podhala, wystawa przybliża także drugi region, mianowicie huculszczyznę. Wystawiane prace powstały na przestrzeni kilkudziesięciu lat, w tych realistycznych obrazach widoczny jest wpływ większości tendencji artystycznych pojawiających się w sztuce polskiej drugiej połowy XIX i początku XX wieku.

Wśród wystawianych prac malarskich, graficznych i rysunków znajdują się dzieła takich twórców jak: Stanisława Dębickiego, Juliana Fałata, Mieczysława Filipkiewicza, Władysława Jarockiego, Mariana Jaroszyńskiego, Antoniego Kozakiewicza, Rafała Malczewskiego, Fryderyka Pautscha, Józefa Rapackiego, Walerego Eliasza Radzikowskiego, Kazimierza Sichulskiego, Zofii Stryjeńskiej, czy Michała Wywiórskiego.

opracowanie:

Grażyna Michalak – kierownik Działu Sztuki Muzeum Okręgowego w Lesznie