Secesja ze zbiorów Muzeum Miedzi w Legnicy

Jugendstil, Art Nouevau, Liberty Style, Secesja - to tylko niektore określenia dla tego samego stylu artystycznego, ktory powstał pod koniec dziewiętnastego wieku i przeżył swoj największy rozkwit na przełomie dwu wiekow - XIX i XX. W Polsce używamy najczęściej określenia Secesja.

Secesja narodziła się w opozycji do stylow historycznych, pragnęła je przezwyciężyć stając się stylem międzynarodowym. Pragnęła mowić własnym głosem i zmienić otaczającą ją rzeczywistość - zgodnie z panującą wowczas doktryną głoszącą, że „ wszystko co należy do istoty życia, powinno zawierać piękno" ( Peter Behrens ).

Artyści poszukiwali syntezy wszystkich sztuk, ktorych celem jest piękno, chcieli powiązania sztuki i życia. Wprowadzali nowe wzorce estetyczne, formy, materiały i techniki. Architektura, urbanistyka, projektowanie wnętrz, moda, pismo, literatura, muzyka - wszystko powinno było być ukształtowane estetycznie. Wszystko wokoł człowieka - od domu z jego kompletnym wyposażeniem ( meble, lampy, tkaniny, wazony, talerze, sztućce, stroje damskie, biżuteria) po otaczającą go przestrzeń powinno odpowiadać tej zasadzie.

Odmienny był także stosunek tworcow secesyjnych do maszyn i urządzeń. To one mogły sprawić, że nawet niezamożni ludzie będą mieli szansę zetknąć się i nabyć piękne i trwałe przedmioty, obcować z nimi na codzień. Nowoczesny artysta nie widział już swego zadania w drobiazgowym zmaganiu się z pracą ręczną, lecz w wykorzystaniu maszyny. Wiek dwudziesty, jako wiek dominacji maszyn, dawał nowe możliwości artystyczne, stawiał także wysokie wymagania przed projektowaniem artystycznym. Powstające z tej wspołpracy przedmioty miały być jednocześnie piękne i użyteczne.

Secesję, w zdobnictwie, charakteryzowała najczęściej płynna i falista linia, asymetria ( wpływy francuskie ), ale także dążenie do prostoty oparte na geometrycznych wzorach i wertykalizm ( secesja wiedeńska). W tym czasie mamy dwa źrodła inspiracji - egzotyczne, związane ze sztuką Dalekiego Wschodu (malarstwo i drzeworyt japoński) i pospolite, swojskie, bijące w rodzimej sztuce ludowej i lokalnej florze. Artyści posługują się motywami z bujnego świata roślin, głownie irysow, makow, lilii, fiołkow.

W wytworach artystycznych zostają nobilitowane mało szlachetne tworzywa, święcą tryumfy dotychczas lekceważone metale, używa się ich nawet do produkcji biżuterii.

Muzeum Miedzi w Legnicy posiada w swoich zbiorach ponad 200 wyrobow secesyjnych. Jak wynika z nazwy naszego Muzeum, gro tych obiektow zostało wykonanych w miedzi, mosiądzu i brązie. Mamy także zabytki ze srebra, szkła (w montażu z metalem), secesyjne meble, lustra, ramy, wyroby z cyny. Na tej wystawie prezentujemy przede wszystkim niewielki fragment kolekcji rzeźby kameralnej z pracami Emmanuela Villanisa, Paula Philippe, Bruno Zacha i innych rzeźbiarzy oraz naczynia wykonane z miedzi. Jedną z najlepszych wytworni działających w tym czasie była Wurttembergische Metallwarenfabrik z Geislingen ( WMF ) założona w 1853r. Z niej pochodzą wazy, wiaderka do szampana, dzbany, świeczniki, plakiety - nie tylko miedziane, także mosiężne i cynowe. Eksponujemy także wyroby z wytworni Eduarda Huecka z Ludenscheid w Westfalii, norymberskiej fabryki Gebruder Bing AG i najlepszej wytworni cyny z Bockum koło Krefeld - J.P. Kayser Sohn założonej w 1844 roku. Wynalezienie w tej fabryce nowego stopu cyny, zatrudnianie najlepszych projektantow sprawiło, że wytwarzane tu obiekty były sprzedawane w wielu miastach Europy i cieszyły się ogromną popularnością.

Z czasow gdy całe otoczenie, nawet ubogiego człowieka, przemawiało pięknymi przedmiotami, pozostało kilka drobiazgow - czajnik z podgrzewaczem, koszyczki do szklanek, wiaderko do butelki z szampanem, wazonik, kałamarz, okucie drzwiowe i klamka, ktora pomaga już tylko w otwarciu „ drzwi do wspomnień " o uprzednim fin-de-sicle 'u.

Mieszkańcow i gości naszego miasta zapraszamy do sentymentalnego spaceru, zarazem inspirując do rozważań - jakie przedmioty i dzieła będą mowiły o gustach i potrzebach ludzi końca XX wieku?

Tekst: Łucja Wojtasik- Seredyszyn

bilety:

ulgowy 3,50 pln; normalny 6,50 pln