Matka czarnoskrzydłych snów

Hanna Kulenty

Schizofrenia to niewątpliwie wyjątkowy temat w dziele operowym, a jednocześnie bardzo charakterystyczny dla minionego stulecia, kiedy to powstały wnikliwe naukowe opracowania dotyczące tej poważnej choroby psychicznej. Klimat Matki czarnoskrzydłych snow do pewnego stopnia nawiązuje w warstwie literackiej i teatralnej do ekspresjonizmu, dążącego do wydobycia i ujawnienia najbardziej wewnętrznych i ukrytych przeżyć jednostki. W tym przypadku bogaty i przerażający jednocześnie świat wewnętrzny jest manifestacją schizofrenii. Dostrzegamy też wpływ symbolizmu, gdyż niemal wszystko w tej historii można odczytać symbolicznie. Są też w tekście odniesienia do kultury i historii amerykańskiej, w tym do popularnych kreskowek, co pozwala dostrzec w psychicznych problemach głownej bohaterki źrodło w postaci jakiejś traumy z dzieciństwa.

Matka czarnoskrzydłych snow nie powstała w sposob typowy dla gatunku opery. hanna kulenty, mając już w swojej wyobraźni gotową całą emocjonalno-dramaturgiczną warstwę dzieła, zwrociła się do librecisty z sugestią tekstu na temat schizofrenii. Można więc powiedzieć, że muzyka była pierwsza, choć jeszcze niezapisana. W miarę poznawania powstającego libretta kompozytorka przystąpiła do intensywnej i szybko przebiegającej pracy. Ingerowała w tekst, domagając się m.in. wielu powtorzeń, tak, aby uzyskać efekt swoistej mantry słowno- muzycznej. Dążyła do stworzenianowej formy, do połączenia teatru i opery, gdyż określa się raczej jako przeciwniczka tradycyjnej opery. W tym zapewne tkwi także źrodło podwojnej, wokalno-aktorskiej obsady dzieła.

"Kameralna opera Hanny Kulenty jest na najlepszej drodze do tego, by stać się dziełem kultowym" - donosiła Morgen Post Hamburg niedługo po premierze Matki czarnoskrzydłych snow. Utwor został po raz pierwszy zaprezentowany publiczności 9 grudnia 1996 r. w Theater im Marstall w Monachium. Prasa podkreślała siłę sugestywności muzyki. Po sukcesie opery podczas Munchener Biennale Hannę Kulenty zaczęto powszechnie uważać za jedną z najwybitniejszych polskich kompozytorek.

Opera w 1 akcie

Libretto: Paul Goodman

Prapremiera: 9 XII 1996, Monachium

Premiera - polskie prawykonanie:

Wrocław, 15 V 2010

Spektakl w oryginalnej wersji

językowej z polskimi napisami

Czas trwania: 90 min.

Kierownictwo muzyczne:

*Wojciech Michniewski
*
Reżyseria i dekoracje:

Ewelina Pietrowiak

Kostiumy:

*Małgorzata Słoniowska
*
Asystent dyrygenta:

Bassem Akiki
Monika Tropper

Tłumaczenie libretta:

Paweł Marzec

Redakcja i korekta:

Anna Wodzicka