TADEUSZ M. ZIPSER. ZYGZAKIEM PRZEZ SYMBOLE

Wernisaż 23 stycznia o godzinie 18.00.

Tadeusz Maria Zipser – architekt, urbanista, malarz, grafik, poeta, a jednocześnie wychowawca wielu pokoleń architektów i urbanistów, jest prawdziwym człowiekiem renesansu. Urodził się w 1930 roku we Lwowie, skąd w 1945 roku wyjechał wraz z rodziną do Krakowa, a następnie do Wrocławia.

Po ukończeniu studiów na Wydziale Architektury Politechniki Wrocławskiej zainteresowały go kwestie nowoczesnego kształtowania ogrodów zoologicznych, którym poświęcił swą pracę doktorską. Do najwcześniejszych prac projektowych Tadeusza Zipsera należy projekt modernizacji i rozbudowy Miejskiego Ogrodu Zoologicznego we Wrocławiu (1956–1957), dla którego zaproponował kilka nowatorskich rozwiązań, jak wybiegi „pierścieniowe”, podziemne korytarze do obserwacji zwierząt czy pomieszczenia obrotowe. Zdobyte tu doświadczenia sprawiły, że stał się ekspertem w dziedzinie ekspozycji zwierząt w ogrodach zoologicznych.

Prawdziwą pasją jego życia stała się jednak urbanistyka. W tej dziedzinie osiągnął mistrzostwo zarówno na polu teoretycznym jako autor nowej teorii urbanistycznej, tzw. struktury trójkątowo-łańcuchowej, będącej propozycją nowego policentrycznego układu mieszkalno-komunikacyjnego, a także jako praktyk opracowujący modele decyzyjno-symulacyjne systemu osadniczego oraz prognozy komunikacyjne dla wielu miast Polski z pionierskim ówcześnie wykorzystaniem maszyn cyfrowych.

Twórca kościołów i obiektów religijnych, pojmowanych jako dzieła komplementarne, dla których nie tylko projektował wystrój wnętrz (witraże), lecz także własnoręcznie wykonywał monumentalne malowidła ołtarzowe. Jest głównym twórcą formy architektonicznej wrocławskich kościołów Ducha Świętego na Tarnogaju i Opatrzności Bożej na Nowym Dworze, kaplicy cmentarnej przy ulicy Bardzkiej, a także zwieńczenia wieży kościoła św. Elżbiety Węgierskiej przy ulicy Grabiszyńskiej i domu parafialnego przy klasztorze Redemptorystów. Poza Wrocławiem zrealizował między innymi rozbudowę kościoła św. Józefa w Świeradowie-Zdroju i kościół Matki Boskiej Nieustającej Pomocy w Grajewie. Brał udział w przygotowaniu wstępnej wersji projektu kościoła Trójcy Świętej przy ulicy Krzyckiej we Wrocławiu. Opracował także niezrealizowane koncepcje wrocławskich kościołów Matki Bożej Królowej Pokoju na Popowicach, Matki Boskiej Nieustającej Pomocy na Muchoborze i nowego kościoła przy klasztorze Redemptorystów, a poza Wrocławiem między innymi kościoła św. Łukasza w Jaczkowicach pod Oławą, kościoła św. Kazimierza i Opatrzności Bożej w Stalowej Woli i nowego kościoła katedralnego w Gorzowie Wielkopolskim.

W okresie karnawału Solidarności przez kilka miesięcy był pierwszym demokratycznie wybranym rektorem Politechniki Wrocławskiej. Jest autorem 121 prac naukowych, współautorem dwóch opatentowanych wynalazków. Wielki miłośnik gór – jako członek Klubu Wysokogórskiego brał udział w pierwszej powojennej wyprawie w Kaukaz Centralny. Utalentowany grafik, znakomity rysownik, został obdarzony również talentem literackim – stworzył monumentalny poemat zatytułowany Respicjum: symetryczna komedia symetryczna, a także przetłumaczył z języka włoskiego na polski osiemnaście pieśni Czyśćca z Boskiej Komedii Dantego.

Na wystawie „Tadeusz M. Zipser. Zygzakiem przez symbole”, przygotowanej przez Muzeum Architektury we Wrocławiu, będzie można zobaczyć dzieła powstałe od połowy lat pięćdziesiątych XX wieku aż do najnowszych, datowanych na nowe stulecie: projekty ogrodów zoologicznych, idee urbanistyczne i przykłady pionierskich zastosowań obliczeń komputerowych oraz projekty kościołów, które zajmą na wystawie szczególne miejsce. Obok zrealizowanych obiektów, takich jak kościół Ducha Świętego i kaplica Zmartwychwstania Pańskiego przy ulicy Bardzkiej we Wrocławiu, kościół Matki Boskiej Nieustającej Pomocy w Grajewie, czy kościół Opatrzności Bożej na Nowym Dworze we Wrocławiu, zostaną przedstawione także koncepcje licznych niezrealizowanych świątyń. Po raz pierwszy zaprezentujemy także dzieła malarskie profesora, a wśród nich monumentalny, liczący sobie przeszło 12 metrów wysokości i 9 metrów szerokości obraz „Wezwanie na Sąd Ostateczny”, przeznaczony w zamyśle do kościoła Opatrzności Bożej na Nowym Dworze we Wrocławiu.

Wystawie towarzyszy książka Tadeusza M. Zipsera zatytułowana „Zygzakiem przez symbole, czyli samouczek drwala znaleziony na Saharze”, w której autor opowiada o wydarzeniach i ludziach, którzy wywarli wpływ na jego twórczość, wyjaśnia symbolikę projektowanych przez siebie budowli i w przystępny sposób omawia istotę swoich teorii urbanistycznych.