"Ostrzyżone. O spektaklu patriotycznego pohańbienia (II wojna światowa i powojnie)"

Wykład Joanny Ostrowskiej

15 października (czwartek), godz. 18.00, Beautiful Tube, wstęp bezpłatny

Kobiety polskie, które nie szanowały swej godności kobiecej w okresie okupacji, które umilały czas bandytom hitlerowskim, które szukały wspólnych z nimi rozkoszy, dziś takie kobiety wykluczamy z gronach uczciwych Polek – panienek, matek i żon. (…) Sąd “Moralności Społecznej” będzie wydawał (…) wyroki i od każdej kobiety, która otrzyma taki wyrok trzymajcie się z dala jak od osoby trędowatej. Z czego szwab korzystał, czym się rozkoszował, my na to solidarnie plujemy.

Tak brzmi fragment tekstu z ulotki pt. “Głos Prawdy” wywieszonej w Sieradzu w maju 1946 roku. Wyrok, którym tajemniczy funkcjonariusze „Moralności Społecznej” grożą Polkom to oczywiście ostrzyżenie włosów. W okresie powojennym akt ten był traktowany jak wyraz zemsty – spektakl patriotycznego pohańbienia ku czci zwycięzców.

Publiczne strzyżenie i naznaczanie kobiet to nie tylko doświadczenia czasu powojennej trwogi. Golono głowy już w okresie wojny, w szczególności na terenach wcielonych do Rzeszy. Ofiarami tych aktów zemsty były m.in. Niemki, które utrzymywały kontakty seksualne z Polakami. Scenariusz spektaklu był zawsze taki sam – na przestrzeni lat zmienili się tylko wykonawcy wyroku.

Wykład „Ostrzyżone. O spektaklu patriotycznego pohańbienia” będzie oparty na zgromadzonej, archiwalnej dokumentacji wizualnej spektakli strzyżenia, która zostanie zestawiona z fragmentami powojennych filmów fabularnych. To połączenie obrazów ma na celu pokazanie mechanizmu trwania tej specyficznej formy wojennej przemocy seksualnej, który nie zależy ani od zakończenia działań zbrojnych, ani od momentu zawarcia pokoju.