Dar, choroba szamańska i inicjacja
Wykład dr. hab. Bartosza Jastrzębskiego w ramach Otwartego Uniwersytetu Poszukiwań
Instytut Grotowskiego, Sala Kinowa, Przejście Żelaźnicze
Wstęp wolny

Jak dziś następuje inicjacja szamańska? W jaki sposób ludzie dowiadują się, że są, a właściwie mają zostać szamanami? Zapraszamy na majowy wykład Bartosza Jastrzębskiego, poświęcony zjawisku choroby szamańskiej, za pomocą której duchy komunikują wybrańcowi, że jest nim właśnie, a równocześnie zmuszają go do podjęcia praktyki.

Posiadanie daru szamańskiego objawia się każdorazowo przez mniej lub bardziej dokuczliwą i niebezpieczną chorobę szamańską. Albowiem – jak wyjaśnia Andrzej Szyjewski – „niezależnie od predestynacji, musi nastąpić wskazanie szamana przez duchy – wyraźny znak, że chodzi im właśnie o niego. Może to nastąpić w formie zesłania silnej choroby obłożnej lub śmiertelnego wypadku, zwłaszcza trafienia przez piorun, nasilających się snów i wizji, zmian osobowościowych w okresie dojrzewania lub nagłej zmiany w zachowaniu” (A. Szyjewski: Etnologia religii, Kraków 2016, s. 322).

Choroba szamańska (często trwająca latami, od czasów dzieciństwa) to więc sposób, w jaki duchy komunikują wybrańcowi, że jest nim właśnie (stygmatyzując go na tle danej społeczności jako innego, dziwnego), a równocześnie zmuszają go do podjęcia praktyki. Owa choroba inicjacyjna jest centralnym i zwrotnym – i najbardziej dramatycznym okresem w biografii każdego szamana.

Prowadzący

Bartosz Jastrzębski jest doktorem habilitowanym kulturoznawstwa, pisarzem, filozofem, etykiem oraz podróżnikiem. Wykłada w Instytucie Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Wrocławskiego. Interesuje się pograniczem filozofii, antropologii i literatury, a także historią oraz poszukiwaniami duchowymi i religijnymi. Tropi motywy przewodnie codzienności, jej udręki i drobne nadzieje, którym poświęcił trzy tomy esejów: Pająk. Szkice prawie filozoficzne (2007), Próżniowy świat (2008) oraz Wędrówki po codzienności. Eseje o paru ważnych rzeczach (2011).

W 2012 roku otrzymał Nagrodę im. Beaty Pawlak za książkę Krasnojarsk zero (wraz z Jędrzejem Morawieckim). W 2013 roku opublikował zbiór esejów Przedbiegi Europy. Gawędy podróżne, a w 2014 ukazały się dwie jego książki o współczesnym szamanizmie: Współcześni szamani buriaccy w przestrzeni miejskiej Ułan Ude oraz Cztery zachodnie staruchy. Reportaż o duchach i szamanach (wraz z Jędrzejem Morawieckim). Obecnie zajmuje się konserwatywną myślą społeczno-polityczną oraz jej związkami z teologią. W 2016 roku wydał książkę Ostatnie Królestwo. Szkice teologiczno-polityczne poświęconą tym zagadnieniom.

Więcej informacji: www.grotowski-institute.art.pl