Nad Wrocławiem

Zdjęcia lotnicze

Stanisława Klimka

Wernisaż: 21 lipca 2006 r., godz. 14:00

Na wystawę składa się 68 zdjęć lotniczych Wrocławia wykonanych przez fotografa Stanisława Klimka w czasie pięciu lotów nad miastem w okresie od czerwca 2004 do maja 2005. Z wysokości widoczny jest układ topograficzny współczesnej metropolii - ukształtowany w ciągu wieków i nadal ulegający przemianom.

Fotografie odzwierciedlające obraz miasta prezentowane są w 6 działach:

• Ostrów Tumski
• Stare Miasto
• Południe
• Zachód
• Północ
• Wschód

W Sali Wójtowskiej prezentowanych jest 30 plansz, zaś 38 pozostałych stanowi wystawę plenerową nieopodal pomnika A.Fredry.

Tekst autorstwa komisarza wystawy, Pani Haliny Okólskiej:

Układ topograficzny jest odbiciem skomplikowanych dziejów Wrocławia. Nadodrzańska metropolia znalazła się w swojej ponad tysiącletniej historii pod rządami Piastów (992-1335), Luksemburgów (1335-1526), Habsburgów (1526-1741), Hohenzollernów (1741-1918), w latach 1918 - 1933 r. funkcjonowała w ramach Republiki Weimarskiej, a po 1933 r. w III Rzeszy. Po II wojnie światowej Dolny Śląsk z Wrocławiem znalazł się w granicach Państwa Polskiego. W każdej z tych epok przybywało budowli sakralnych, gmachów użyteczności publicznej, nowych rozwiązań urbanistycznych realizowanych z inicjatywy i na potrzeby władz państwowych oraz komunalnych, a także osób prywatnych.

W okresie od X do XII w. obszar miasta ograniczony był do wysp odrzańskich oraz skupisk osadniczych na lewem brzegu Odry. W wyniku wielkiej reformy gospodarczej przeprowadzonej przez książąt piastowskich Henryka I Brodatego, Bolesława Rogatkę, Henryka III i Władysława Salzburskiego oraz Henryka IV Probusa w XIII w. powstał Rynek i sąsiadujące z nim ulice wytyczone w układzie szachownicowym. Kamienice rynkowe ulegały przebudowie. Część z nich wyburzono na przełomie XIX w i XX w., kiedy to centrum miasta przekształcano w nowoczesne city. Wprawdzie zmienił się charakter zabudowy, nie mniej jednak do czasów obecnych przetrwał średniowieczny układ staromiejskiego centrum ograniczonego II fosą. Pierwsza została zasypana w 1866 r. W jej miejscu przebiega obecnie ulica Kazimierza Wielkiego. Poza murami miejskimi rozwijały się stopniowo przedmieścia. Na południu Świdnickie, na zachodzie Mikołajskie, na wschodzie Oławskie i częściowo Piaskowe, na północy pozostała część Piaskowego oraz Odrzańskie. Przedmieścia znalazły się w granicach Wrocławia, w trakcie wojen napoleońskich 1807-1813, po wprowadzeniu w życie tzw. ordynacji miejskiej(1808) przywracającej samorząd, zawierającej jednocześnie dyrektywę włączenia terenów poza umocnieniami w obręb miasta. Po wyburzeniu fortyfikacji w 1807 r. wytyczono Promenadę oraz istniejące również do czasów obecnych place, m.in.: Kościuszki, Jana Pawła II oraz Katedralny oraz sąsiadujące z nimi ulice.

W 2 połowie XIX w. w ramach opracowywania projektów rozwoju miasta, zaplanowano przyłączenie osiedli podmiejskich o charakterze rolniczym, które do czasów sekularyzacji przeprowadzonej w 1810 r. stanowiły własność kościelną. W 1868 r. w granicach miasta znalazły się następujące wsie Dworek, Gajowice, Glinianki, Huby, Nowa Wieś Komandorską, Rybak, Szczytniki Stare. Kolejne przyłączenia przeprowadzono w roku 1897 – Borek i Popowice; w 1904 - Gaj, Tarnogaj, Rakowiec i Zalesie; w1911 - Grabiszyn. W 1928 r. znalazło się w granicach miasta 40 osiedli satelitarnych, w których wzniesiono nowoczesną zabudowę mieszkalną.

W ostatnich miesiącach II wojny światowej, w czasie oblężenia Wrocławia trwającego od 6 lutego do 6 maja 1945 r. miasto legło w gruzach. Dzielnice zachodnie i południowe zniszczone były niemal w 90%. Odbudowa prowadzona była stopniowo do początku lat 60. XX w.

W latach 70. i 80 XX w. dawne osiedla przekształciły się w skupiska zabudowy z wielkiej płyty. Wielu wrocławian przesiedliło się do mieszkań m.in. na Polance, Różance, Gądowie, Kozanowie, Nowym Dworze. Obecnie istniejące jeszcze luki w zabudowie uzupełnia się postmodernistycznymi plombami oraz realizuje się osiedla o charakterze kameralnym z niskokondygnacjową zabudową.

Zamiarem autorów wystawy było utrwalenie na zdjęciach pozostałości minionych epok, ich wkomponowanie w nowoczesną architekturę miasta, rozciągającego się na obszarze 293 km2. zamieszkałym przez około 640 tys. osób.