Punktem wyjścia do stworzenia programu Odkrywki jest przypadająca w 2021 roku 50. rocznica jednego z ważniejszych wydarzeń w powojennej polskiej historii sztuki – Pleneru Ziemia Zgorzelecka 1971. W kolekcji Muzeum Współczesnego Wrocław znajduje się bogata dokumentacja fotograficzna dotycząca przebiegu tego wydarzenia, jak i poszczególnych realizacji artystów i artystek, wykonana przez Natalię Lach-Lachowicz.

Plener trwał niecały miesiąc, odbył się w pobliżu kopalni węgla brunatnego w Opolnie-Zdroju na Dolnym Śląsku i był pierwszym artystycznym plenerem w Polsce i prawdopodobnie na świecie, któremu już w nazwie towarzyszyła troska o naturę – przewodnie hasło brzmiało: "Nauka i sztuka w procesie ochrony naturalnego środowiska człowieka". W Plenerze wzięło udział ponad czterdzieści osób, wśród nich znaleźli się wybitni artyści i artystki, badacze i badaczki, a nawet przedsiębiorcy.

Organizatorzy Pleneru Ziemia Zgorzelecka spodziewali się, że wydarzenie będzie miało swoją kontynuację w kolejnych latach, przy coraz ściślejszej współpracy z gospodarzami terenu, jednak nigdy nie wrócili do Opolna. Okazją do takiego powrotu po 50. latach jest program Odkrywki, który daje impuls, aby zastanowić się, jaką rolę w procesie ochrony naturalnego środowiska mogą współcześnie odegrać nie tylko sztuka i artyści, ale także my wszyscy – mieszkańcy i mieszkanki Ziemi.

W trakcie trzech letnich rezydencji za sprawą młodych artystek – Wiktorii Kruk, duetu Kingi Bartniak i Iwony Ogrodzkiej oraz Natalii Komorowskiej – Opolno-Zdrój ponownie zmieni się w twórczo-badawczą przestrzeń, a wspólnie wypracowane koncepcje otworzą dyskusję o różnych potrzebach, rysujących się na granicy kultury, sztuki i ekologii.

Główne elementy programu Odkrywki:

• Sztuka dla Ziemi i człowieka. Konkurs na projekt artystyczno-społeczny dedykowany mieszkańcom Opolna-Zdroju i okolicy, link
• Broszura edukacyjna: Kropla wiedzy o Plenerze Ziemia Zgorzelecka ‘71
• Rezydencje artystyczne, link
• Konferencja podsumowująca

Organizatorzy: Muzeum Współczesne Wrocław, Akademia Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu.

Partnerzy medialni: Telewizja Bogatynia, ArtRadio Bogatynia, Portal Zgorzelec.info, TVP3 Wrocław, Polskie Radio Wrocław, Radio RAM, Portal Rynek i Sztuka.

Identyfikacja wizualna projektu Odkrywki: Karolina Pietrzyk.