PASCHALIS

OLGA TOKARCZUK

Teatr Arka przygotował dla swoich widzów swoistą ucztę intelektualne - emocjonalną. Paschalis wg prozy Olgi Tokarczuk - bo o nim mowa - to przedstawienie niezwykle interesujące, szokujące. Z pewnością nie będziecie Państwo żałować tej spędzonej w Teatrze godziny. Spektakl spotkał się z uznaniem komisji kwalifikacyjnej i tym samym został przyjęty na Konkurs na Realizację Polskiej Literatury Współczesnej. Bazuje na doskonałym, skomplikowanym dziele Tokarczuk pt.: Dom dzienny, dom nocny. Jest to spektakl filozoficzny, którego rdzeniem jest droga człowieka do Boga, ukazana w dramacie niepogodzonego ze swoją płciowością tytułowego Paschalisa. Warto może powiedzieć nieco o warstwie fabularnej przedstawienia. Otóż ważną rolę odgrywa w niej Mit o św. Kumernis. Historia świętej może szokować, choćby z racji swej niestereotypowości, niemniej zasługuje na uwagę, bo niesie w sobie głębokie przesłanie. Kumernis - jak głosi jej legenda - była piękna dziewczyną, która bardzo wcześnie postanowiła złamać ustalone role i nie chciała być żoną i matką. Poświęciła się Bogu, ludziom, filozofii, czyniła cuda. Miała w sobie potencjał Mistrza i Kapłanki. Gdy umiejscowimy Kumernis w jej historycznym otoczeniu, szybko okaże się że dla takich kobiet, łamiących ustalony porządek rzeczy, patriarchatu, nie było miejsca w społeczeństwie. Wilgefortis - tu inne miano tej świętej, której ikonografie odnajdujemy w różnych częściach Europy - odmówiła zamąźpójścia. Za nieposłuszeństwo ojciec ukrzyżował ją a Chrystus wyróżnił, obdarowując własnym obliczem. Odtąd wędrując po bezdrożach starego kontynentu, od polskiego i czeskiego Śląska po granicę francusko - hiszpańską, odnajdujemy wizerunki młodej kobiety z obnażonymi piersiami i twarzą Jezusa, zawisłej na krzyżu. Kumernis — Wilgefortis. Paschalis — młody mnich, kobieta uwięziona w męskim ciele — spisał jej historię, zafascynowany wizją wydostania się z pułapki własnej płci. Paschalis chce mieć twarz i ciało kobiety, w micie o Kumernis odnajduje swoją drogę. Walczy z własnym ciałem, pożądaniem, seksualnością, tęskni za kobietą, którą nosi w sobie. I zwycięża. Odnajduje siebie autentycznego, dotyka absolutu. Niczym w psychodelicznym śnie objawiają mu się kolejne postaci. Jest to przedśmiertna retrospektywa, której widz może być dyskretnym świadkiem. Widz, który zadaje sobie pytania; Kim jestem? Kim jest Bóg? Skąd idę i dokąd zmierzam? Poprzez 'Boga czy mimo niego? Dla takich widzów, którzy rozmyślają nad tym co stało się treścią rozważań najwybitniejszych myślicieli i filozofów na przestrzeni wieków, adresowane jest to przedstawienie. Problematyka filozoficzna, egzystencjalna na wysokim poziomie, podniesienie kwestii fenomenu kobiecości i męskości, a szczególnie niedocenianego pierwiastka żeńskiego, jedność dualizmie, tolerancja, transseksualizm, homoseksualizm, akceptacja dla odmieńców jako dzieci Ziemi, to wszystko znajdą Państwo w spektaklu Paschalis. Wszystko to i żadnych prostych odpowiedzi na najtrudniejsze pytania. To chyba najlepsza zachęta dla inteligentnego i wrażliwego widza. A zatem: Serdecznie zapraszamy!