27. rocznica śmierci Jerzego Grotowskiego – finisaż wystawy i spotkanie z Mariną Fabbri

W języku polskim

Wstęp wolny

Finisaż wystawy prac włoskich artystów związanych z nurtem arte povera

Czas trwania wystawy:

wt.–śr. 16.12.2025 – 14.01.2026

Zwiedzanie w dni robocze w godzinach 9:00–16:00 (informacja w Sekretariacie Instytutu Grotowskiego)

Forma i autentyczność. Grotowski a włoska scena lat sześćdziesiątych XX wieku – od „Księcia Niezłomnego” do arte povera

Spotkanie z Mariną Fabbri, prowadzenie: Jarosław Fret

Podczas spotkania Marina Fabbri – włoska teatrolożka i filmoznawczyni – opowie o tym, jak spektakle Jerzego Grotowskiego były postrzegane przez włoską krytykę teatralną, a także o wpływie jego idei teatralnych na włoski świat sztuki. Przywoła w tym celu dwa wydarzenia: wystawienie „Księcia Niezłomnego” w Spoleto w 1967 roku oraz narodziny ruchu artystycznego arte povera, którego teoretykiem był Germano Celant wraz z grupą włoskich artystów z tego samego okresu.

Pierwsze ze wspomnianych wydarzeń Marina Fabbri przeanalizuje, odnosząc się do unikatowego nagrania Radia Rai z festiwalu w Spoleto w 1967 roku: ożywionej dyskusji między przedstawicielami włoskiego świata krytyki i teatru a Jerzym Grotowskim i Ryszardem Cieślakiem. Miała ona miejsce tuż po pokazie „Księcia Niezłomnego”. Wniosek, jaki można wyciągnąć, słuchając tego nagrania, jest znaczący: to nie krytycy, motywowani ideologią w swoich wypowiedziach, lecz praktykujący aktorzy, reprezentowani w debacie przez wielką osobowość włoskiego teatru Romolo Valliego, zdołali w pełni zrozumieć lekcję Grotowskiego przekazaną za pomocą wyraźnie samoświadomej „przemiany” jego aktora, Ryszarda Cieślaka.

Geneza nurtu arte povera zostanie omówiona w kontekście rewolucji teatralnej Grotowskiego, zgodnie z tym, co zostało historycznie udokumentowane i potwierdzone przez samego Celanta na spotkaniu „Arte Povera – Teatr Ubogi. La rivoluzione etica degli anni ’60” („Arte povera – teatr ubogi. Rewolucja etyczna lat 60.”), które odbyło się 17 listopada 2009 roku w Villa Medici w Rzymie, z udziałem Michelangela Pistoletto, Ludwika Flaszena, Ferdinanda Tavianiego, Franco Ruffiniego i Alessandry Mammì. Związek włoskiego ruchu artystycznego z teatrem Grotowskiego nie jest bezsporny, choć mimo to wskazuje na wciąż aktualny dług ideowy, jaki ten pierwszy zaciągnął u tego drugiego.