Wajda nieznany: o mniej znanych filmach i projektach niezrealizowanych

Wajda nieznany: o mniej znanych filmach i projektach niezrealizowanych

Prelekcja Diany Dąbrowskiej z okazji 100. rocznicy urodzin Andrzeja Wajdy.

„Wajda nieznany” to mniej oczywista opowieść o filmografii jednego z największych mistrzów polskiego kina. Refleksja nad projektami niezrealizowanymi, zablokowanymi przez politykę, produkcję, czas lub własną autokrytykę. Wykład rekonstruuje wybrane „filmy, których nie było” na podstawie śladów archiwalnych (notatki, wersje scenariuszy, plany obsadowe), a następnie zestawia je z filmami, które istnieją, lecz pozostają na marginesie pamięci: telewizyjnymi eksperymentami, realizacjami zagranicznymi czy gatunkowymi wyjątkami. Dzięki temu Wajda wychodzi jako twórca nie tylko „narodowych fresków”, ale też projektant alternatywnych dróg polskiej wyobraźni filmowej.

W skrócie, co znaczy „nieznany”? To spojrzenie poza wielkie tytuły jak „Popiół i diament” czy „Ziemia obiecana” w stronę tego, co ostatecznie Andrzej Wajda nie zrealizował („Przedwiośnie”, „Zaraza”, „Blokowisko”) albo też zrealizował, ale pozostaje dziś na obrzeżach głównego nurtu jego bogatej twórczości (projekty zapomniane, mało oglądane: „Przekładaniec”, „Powiatowa Lady Makbet”, „Piłat i inni”).

Diana Dąbrowska - filmoznawczyni, krytyczka filmowa i animatorka kultury. Jest absolwentką kulturoznawstwa na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Łódzkiego oraz przez wiele lat wykładowczynią na kierunkach Filmoznawstwo i Italianistyka. Dąbrowska publikuje teksty, eseje i felietony o filmie w takich mediach jak Filmweb, Miesięcznik KINO, Ekrany, Kultura Liberalna, Znak oraz w tomach zbiorowych i publikacjach naukowych. Jest dyrektorką artystyczną Festiwalu Filmowego Hommage à Kieślowski w Sokołowsku (od 2019) oraz kuratorką lokalnej sali kinowej/teatralnej Kinoteatru Zdrowie.

W swojej działalności łączy krytykę filmową z edukacją - prowadzi też projekty online i podcasty, m.in. „Kieślowski 2.0 – nauka o filmie poprzez twórczość Krzysztofa Kieślowskiego” oraz cykle dyskusji i wykładów filmowych w kinach i instytucjach kultury.

Jej praca została wielokrotnie doceniona: otrzymała nagrody w kategoriach krytyki filmowej, m.in. wyróżnienie Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej oraz nagrodę w konkursie Krzysztofa Mętraka dla młodych krytyków. Dąbrowska angażuje się również w działalność festiwali filmowych i przeglądów jako jurorka, moderatorka dyskusji po filmach oraz animatorka kultury kina na żywo.

• 7 marca 2026
• 14:00
• Rynek 58, 3. piętro, sala 35
• wstęp wolny