Lech Janerka, Kaman, Kormorany. Luxus. Entropia i Lśnienie. Postacie, zespoły i miejsca, które do dziś fascynują i inspirują. Kilkadziesiąt fotografii i filmów, poza tym ziny, plakaty i ulotki. Materiały archiwalne, w tym wiele dotąd niepublikowanych. 6 marca 2026 roku o godz. 19.00 w Studio BWA Wrocław otwarta zostanie wystawa Scena z miasta. Wrocław niezależny lat 90. Będzie to opowieść o Wrocławiu, który żył własnym rytmem – łącząc muzykę i sztuki wizualne, stworzył psychodeliczny, eksperymentalny i niezależny krajobraz artystyczny.

Tego samego wieczoru o godz. 21.00 w Klubie Szalonych (ul. Ruska 47/48a) odbędzie się towarzyszący wernisażowi koncert zespołu Kormorany. Wstęp na oba wydarzenia jest wolny.

SCENA Z MIASTA. WROCŁAW NIEZALEŻNY LAT 90.

Scena z miasta to opowieść o ludziach, ideach i miejscach współtworzących lokalną scenę artystyczną w czasach transformacji, kiedy to obok demokratycznego ustroju w Polsce formował się alternatywny obieg w sztuce. Wrocław miał wówczas swój niepowtarzalny rytm, tętniący w klubach, galeriach oraz skłotach i przenikający całą scenę niezależną. Wiódł życie alternatywnego miasta, które kształtuje własną narrację i estetykę. To jednak nie tylko spojrzenie w przeszłość, ale przede wszystkim historia o tym, jak kultura niezależna rozwija wyobraźnię, społeczność i przestrzeń miejską.

PRZESTRZEŃ EKSPERYMENTU

Wrocławska scena lat 90. była miejscem współdziałania muzyków, performerów i artystów wizualnych. Koncerty, instalacje, projekty plastyczne i wydarzenia łączyły się ze sobą, stwarzając przestrzeń eksperymentu i wymiany myśli. „To był chyba jeden z nielicznych przypadków takiej synergii między środowiskiem plastycznym i muzycznym. To, co działo się w Luxusie czy w Entropii, korespondowało z tym, co robili Kaman, Miki Mousoleum, Klaus [Mitffoch] czy Kormorany” – wspomina Wojciech Kozielski, dziennikarz i pisarz. Ta synergia miała swoje źródła jeszcze w latach 80., gdy grupa Luxus, zespół Kormorany i środowisko Galerii Entropia wypracowały otwartą formułę łączenia różnych działań artystycznych, a Antena Krzyku, niezależne wydawnictwo muzyczne, ugruntowała etos DIY [Do It Yourself], który stał się fundamentem sceny.

PRZESTRZEŃ DOKUMENTU

W ramach wystawy przedstawione zostaną osoby, miejsca i materiały związane z wrocławską sceną niezależną lat 90.: postacie i zespoły takie, jak Lech Janerka, Kaman, Kormorany, Serpent Beat, Program, Job Karma, Musk, Hurt, Infekcja, kluby Amsterdam, Podium, Samo Życie, Rekwizytornia, galerie Entropia, Lśnienie, Awangarda i Mały Salon (BWA Wrocław), na Ostrowie, a także skłoty, m.in. ten pierwszy w mieście, przy ulicy Oławskiej. Psychodeliczną atmosferę dekady pozwolą poczuć fotografie, filmy, ziny, plakaty, ulotki, bilety, szablony i reprodukcje. Będzie można zobaczyć wiele materiałów dotąd niepublikowanych, np. kolekcję zdjęć Bartosza Wawryszuka: od niezapomnianych występów Kormoranów w sklepie mięsnym przez wystawę Luxusu Róża Mózgów w Awangardzie po legendarne koncerty The Ex w Wagonie i Fugazi w Kazamatach. Będzie też można obejrzeć filmy z archiwum Galerii Entropia, Mariusza Jodko i Pawła Czepułkowskiego, które dotąd nie były prezentowane publicznie w takiej skali.

PRZESTRZEŃ WSPÓLNOTY

Przybliżenie fenomenu, jakim była scena lat 90., zarówno osobom, które go doświadczyły, jak i młodszej publiczności to cel, jaki stawiają sobie kuratorzy wystawy: Paweł Piotrowicz – dziennikarz, animator kultury i autor książki Wrocławska Niezależna Scena Muzyczna 1990–2000, oraz Paweł Starzec – fotograf, socjolog i nauczyciel akademicki. „Kultura oddolna tworzy sieć połączeń między twórcami i odbiorcami, ekosystem wzajemnych powiązań. Buduje wspólnoty, o których trzeba pamiętać” – mówią. Zwracają też uwagę na rolę archiwów społecznych oraz osób je tworzących, ponieważ to właśnie one pozwalają nam kształtować lokalną tożsamość, dokumentują i przechowują zjawiska ważne dla kultury i sztuki.

OPROWADZANIE KURATORSKIE PO WYSTAWIE: 7.03, godz. 15.00
OPROWADZANIA CYKLICZNE PO WYSTAWIE: piątki, godz. 17.00
https://bwa.wroc.pl/wydarzenie/scena-z-miasta-wroclaw-niezalezny-lat-90/

Kuratorzy: Paweł Piotrowicz, Paweł Starzec
Kuratorka galerii Studio BWA Wrocław: Joanna Stembalska
Materiały archiwalne: Blazir (BDzieduszycki), Jacek Braun, Dariusz Brygier, Dariusz Bufnal, Chiro, Krzysztof Czartoryski, Paweł Czepułkowski, Andrzej Dakszewicz, Paweł Dąbrowski, Agnieszka Dobrowolska, Maciek Frett, Bożena Grzyb-Jarodzka, Krzysztof Jański, Andrzej „Futer” Jarodzki, Paweł Jarodzki, Mariusz Jodko, Krzysztof „Kaman” Kłosowicz, zespół Kormorany, Jacek Królak, Łukasz Medeksza, Marek Myszczyński, Roland Okoń, zespół Program, Michał Sapuń, zespół Serpent Beat, Stanisław Sielicki, Krzysztof Skarbek, Krzysztof Smyk, Paweł Starzec, Tomasz „Mniamos” Stępień, Artur Szczepaniak, Jacek Świątek, Łukasz Tunikowski, Bartosz Wawryszuk, Krzysztof Wilma, Rafał Witczak, Witek Zadziorko, Zbigniew Zaranek i inni
Produkcja materiałów audiowizualnych: Mateusz Korsak, Kuba Majchrzak, Michał Turowski
Identyfikacja wizualna: Martyna Wyrzykowska
Partner wystawy: Fundacja Wrocławska Niezależna Scena Muzyczna
Partner otwarcia wystawy: Klub Szalonych
Patroni medialni: Radio RAM, Radio Wrocław, Radio Wrocław Kultura, Pismo Artystyczne Format, Miej Miejsce, TVP3 Wrocław, TVP Info, TVP Kultura
Organizator: BWA Wrocław Galerie Sztuki Współczesnej

Scena z miasta. Wrocław niezależny lat 90.
6.03–17.05.2026
wernisaż: 6.03 (piątek), godz. 19.00
Studio BWA Wrocław
ul. Ruska 46a/301 (III piętro)