Wystawa „Traktor czy reaktor” opowiada o przemianach energetycznych w Europie Wschodniej – od powojennej, socjalistycznej modernizacji i atomowych utopii, przez transformację ustrojową, aż po współczesne relacje geopolityczne i kondycję planetarną. Pozwala spojrzeć z nowej perspektywy na historię tego regionu, wizje i marzenia, które go kształtowały, ale też podjąć dyskusję o jednym z największych wyzwań XXI wieku, jakim są zmiany klimatyczne.

Wystawa zderza dylematy i sprzeczności ideologiczne, ekonomiczne i ekologiczne wynikające z uzależnienia rozwoju społecznego od systemów energetycznych. Energia w tej narracji nie oznacza jednak samych surowców: węgla, uranu, gazu ziemnego czy ropy naftowej. Ujęta zostaje również jako rezultat przekształcania materii za sprawą ludzkiej pracy, wytwór społeczny, który kształtuje zbiorową wyobraźnię i wpływa na kulturę. Jest siłą polityczną i paliwem gospodarek.

Osadzenie narracji wystawy w kontekście historii Europy Wschodniej pozwoli nie tylko przyjrzeć się temu regionowi z nowej perspektywy, lecz także zastanowić się nad globalnymi wyzwaniami współczesności. „Czerpiąc z historii i doświadczeń Europy Wschodniej z okresu jej odbudowy po II wojnie światowej, przez katastrofę w Czarnobylu i transformację po 1989 roku, można opowiadać także o kondycji planety. W tym ujęciu blok wschodni staje się swojego rodzaju laboratorium łączącym badania nad przeszłością z tymi nad przyszłością” – mówi współkurator wystawy Jakub Gawkowski.

Osoby artystyczne: Marcin Derda, Vadim Fishkin, Ludwik Holesz, Saodat Ismailova, Justyna Mędrala, Deimantas Narkevičius, Mykhailo Nazarenko, Teofil Ociepka, Praffdata, Oleksiy Radynski, Mako Sajko, Rita Süveges, Nomeda & Gediminas Urbonas, Julita Wójcik, Monika Zawadzki
Kurator i kuratorka wystawy: Jakub Gawkowski i Joanna Sokołowska
Kuratorka galerii: Joanna Stembalska

Traktor czy reaktor. Energia, praca i utopia po postępie
30.10.2026–10.01.2027
Wernisaż: 30 października, piątek, godz. 19.00
Oprowadzania cykliczne: piątki, godz. 17.00
Studio BWA Wrocław, ul. Ruska 46a/301
bwa.wroc.pl/wydarzenie/traktor-czy-reaktor/