Jacek Kaspszyk — dyrygent

4 maja 2007r. — piątek godz. 19:00
Sala Koncertowa Filharmonii

im. Witolda Lutosławskiego

Dyplomanci Akademii Muzycznej
im. K. Lipińskiego we Wrocławiu

• Katarzyna Neugebauer — fortepian
• Aneta Kolendo — obój
• Tomasz Hajda — puzon
• Jakub Kruk — wiolonczela
• Orkiestra Filharmonii im. Witolda Lutosławskiego

Program:

• F. Liszt - Totentanz

• A. Pasculli - Koncert obojowy
  na motywach opery "La Favorita" Donizettiego

• L. Grondahl - Koncert na puzon

• A. Dvořák - Koncert wiolonczelowy
  h-moll op. 104

KONCERT SYMFONICZNY w ramach
17 Międzynarodowego Festiwalu Muzycznego

EuroSilesia

Omówienie programu:

W 1865 roku Ferenc Liszt (1811-1886) przyjmując niższe święcenia kapłańskie ostatecznie wypełnił powołanie swojej młodości.

W jednym z listów pisał: „...gdyby muzyka nie istniała, poświęciłbym się całkowicie Kościołowi i zostałbym franciszkaninem. Jest w błędzie ten, kto myśli, że ziemskie powody zawiodły mnie do tego, bym stał się zwyczajnym księdzem. Wcale nie – było to raczej najgłębszą potrzebą mojego serca, by nie tylko służyć Kościołowi, ale naprawdę należeć do niego. Pod tym względem moje życie przypomina koło, młodość i skłonności starości spotykają się w tym samym punkcie”.

Wcześniej – w roku 1848 – Liszt objął stanowisko kapelmistrza w Weimarze.

Praca w teatrze zaowocowała powstaniem najważniejszych dzieł orkiestrowych oraz kompozycją Totentanz, która początkowo cieszyła się większym powodzeniem niż koncerty fortepianowe.

Liszt pragnął sztuką wyrazić własną wiarę. „Taniec śmierci” to cykl wariacji opartych na temacie gregoriańskiej sekwencji Dies irae.

Reprezentuje nurt muzyki programowej; przedstawienia śmierci w kolejnych wariacjach mają zróżnicowany charakter, od wzburzenia, grozy po smutek i rezygnację. Kompozycja powstała prawdopodobnie przez inspirację freskami „Il Trionfo Della Morte” w Pizie. A. Cortot omawiając Totentanz Liszta zauważył, że jako gorliwy chrześcijanin kompozytor nie mógł pozostawać obojętny na wy-mowę tej lekcji pełnej fantastyki i ironii, jaka płynie z odwiecznego motywu Nowego Testamentu”.

Współczesny, włoski kompozytor Antonio Pasculli (1842-1924), inspirowany muzyką wokalną, tworzył dzieła instrumentalne, których obsada składała się przede wszystkim z instrumentów dętych. Swoją popularność i uznanie zdobył właściwie jako oboista-wirtuoz.

W pracach kompozytora możemy usłyszeć często fantazje-wariacje nawiązujące do oper mistrzów tego gatunku: G. Rossiniego, V. Bel-liniego oraz G. Donizettiego.

Owe wariacje do dzisiaj zdobywają dużą popularność wśród publiczności, zwłaszcza włoskiej. Dlatego też Antonio Pasculli został uznany

w rodzinnym kraju za jednego z najlepszych „interpretatorów” muzyki wokalnej i którą mamy okazję usłyszeć w Koncercie obojowym.

Jest to dzieło oparte na motywach opery G. Donizettiego La Favorita. Kompozytor skoncentrował się na przedstawieniu piękna barwy oboju. Nawiązując do źródła, Pasculli potraktował partię instrumentu solowego na wzór techniki wokalnej. Znajdziemy tu bogactwo brzmienia w szybkich przebiegach arpeggia i staccata, jak również w lirycznej melodii naśladującej włoską technikę bel canto.

Launy Grondahl (1886-1960) znany jest współ-czesnym głównie jako wieloletni dyrygent Duńskiej Narodowej Orkiestry Radiowej oraz kompozytor Koncertu na puzon, którego pierwsze wykonanie miało miejsce w Tivoli Glassal 30 lipca 1925 roku. Dzisiaj koncert ten jest jednym z najchętniej granych utworów na ten instrument.

Kariera Grondahla jako skrzypka i kompozytora rozkwitła po otrzymaniem przez niego Nagrody Stowarzyszenia Orkiestry w Kopenhadze w lecie 1924 roku. Nagroda ta pozwoliła Grondahlowi zorganizować wycieczkę krajoznawczą po Europie – podczas której powstał Koncert na puzon – i o której wspominał: „Jestem permanentnie szczęśliwy. Pierwszego dnia podróży byłem tak bardzo rozentuzjazmowany,

że napisałem całą pierwszą część mojego koncertu na puzon suwakowy. Mam zamiar skończyć go na czas i wykonać go razem z moją orkiestrą kopenhaskiego ZOO.

Mam nadzieję, że publiczność zachwyci się tą kompozycją w równej mierze co dzikimi zwierzętami w tym parku”.

Sensem życia Antonina Dvořáka (1841-1904) była Muzyka, o czym świadczy znana sentencja kompozytora: „myśleć muzyką o muzyce”. Twórczość Antoniego Dvořáka jest nie-zwykle bogata i różnorodna, ale wydaje się, że domenę stanowią jednak utwory orkiestrowe, a zwłaszcza symfonie.

Koncert wiolonczelowy h-moll op. 104 kom-pozytora, ze względu na wartość artystyczną, stanowi dzisiaj trzon programu wszystkich koncertujących wiolonczelistów. Koncert powstawał w latach 1894-1895, podczas nowojorskiego tournée.

Po powrocie do kraju dowiedział się o śmierci swojej nieodwzajemnionej miłości Josefiny Čermákovej-Kounicowej. Wówczas do ostatniej części koncertu wprowadził cytat jednej ze swoich pieśni miłosnych. Prapremiera koncertu obyła się w Londynie 19 marca 1896 roku, jako zakończenie cyklu podróży po Anglii. Partię solową wykonał L. Stern, natomiast orkiestrę poprowadził sam kompozytor. Przyjaciel Dvořáka – Johannes Brahms mówił o koncercie: „Gdybym wiedział, że wiolonczela jest zdolna do takich rzeczy, sam bym napisał ten koncert".

opracowanie: Aleksandra Małkiewicz

bilety:

VIP—60zł, N—40zł, U—25zł, W—15zł