Szymon Danis - Protean

Utwór, który jest inny za każdym razem, gdy się go odtwarza

Protean to kompletny, ewoluujący utwór, ale za każdym razem słyszymy jego inną wersję. I nie zrobiła tego sztuczna inteligencja. Można wyobrazić to sobie, jako trójwymiarową kulę: widzimy tylko jej wycinek - koło - ale jednocześnie wiemy, że cała bryła istnieje. Projekt w swej naturze bardzo nowatorski i odkrywczy. O co właściwie chodzi?

Szymon Danis skomponował utwór w klimacie Radiohead. Zwrotka, refren, tekst. Ale z każdym odsłuchaniem partie wokalne są inne, tekst przekształca się, a instrumentalne faktury spontanicznie łączą na nowo, niczym improwizujący ze sobą muzycy. Możemy doświadczyć, jak utwór za każdym razem stwarza się podczas streamu na żywo, lub pobrać odrębne, uchwycone w locie momenty z jego nieskończonej wariacji. To muzyka, która za swą fundamentalną zasadę obiera nieustanną przemianę.

Jak tego doświadczyć? Pobierzcie jedną iterację, posłuchajcie jej kilka razy, aż stanie się wam znajoma, a potem przełączcie się na transmisję na żywo. Zauważcie, co pozostaje takie samo, a co się zmienia. Ten moment rozpoznania i zaskoczenia jest tym, gdzie żyje sztuka.

Protean to projekt o tożsamości i percepcji. Nasze mózgi dążą do poszukiwania prawidłowości. Potrafimy rozpoznać głos bliskiej osoby w hałaśliwym pomieszczeniu, czy piosenkę zagraną na zupełnie innym instrumencie. Ten projekt to swoista zabawa tą umiejętnością. Przedstawia to, co wiesz, że jest “tą samą piosenką”, a jednak za każdym razem jej szczegóły - wokal, fragmenty tekstu, faktury - są unikalne, inne. To eksplorowanie idei, zakładającej, że najprawdziwsza wersja czegoś, to nie pojedyncze, stałe nagranie, ale cała przestrzeń jego możliwości.

W świecie, który często domaga się jednej, ostatecznej prawdy, Szymon stwarza muzykę, która obejmuje wielość. To piosenka zbudowana na zasadzie, że tożsamość, jak dobra historia, jest bardziej złożona i ciekawsza, niż jakiekolwiek jej jednostkowe opowiedzenie.

Żyjemy w czasach przesyconych rozmowami o algorytmach i sieciach neuronowych, które serwują, generują, a nawet definiują sztukę. Ten projekt pokazuje, że ludzka kreatywność nie jest zbiorem danych do przetworzenia, ale żywym, poznawczym procesem. Budując złożoną, generatywną instalację, bez użycia narzędzi sztucznej inteligencji, dowodzi, że ludzka sztuka żyje, ma się dobrze i ewoluuje w swój głęboko organiczny sposób. Odzyskuje teren „generatywności” dla umiejętności i umysłu artysty.

Tak o procesie twórczym opowiada Szymon Danis: Najpierw musiałem skomponować ów „szkielet” - harmoniczny i melodyczny fundament utworu, który miał pozostać rozpoznawalny jako stały punkt odniesienia. Następnie, jak architekt projektujący miasto, musiałem stworzyć infrastrukturę dla improwizacji: nagrałem dziesiątki wariantów wokalnych, fragmentów tekstu, linii basu i faktur instrumentalnych. Największym wyzwaniem było zaprogramowanie w Ableton Live i Max for Live całego systemu reguł - tych „Follow Actions” i macierzy prawdopodobieństwa - które decydują, jak te elementy łączą się w czasie rzeczywistym, by za każdym razem tworzyć nową, spójną i emocjonalnie prawdziwą całość. Ciekawostką jest to, że nawet najbardziej „stałe” sekcje, jak refren, w głębi swojej struktury kryją te mikro-wariacje, które przez lata rozwijałem - to mój artystyczny podpis, ukryty nawet w samym rdzeniu zmienności. W ten sposób Protean nie jest tylko eksperymentem; jest organicznym spełnieniem dekady dążenia do muzyki, która nigdy nie przestaje żyć, oddychać i przekształcać się - zupełnie jak tożsamość, której dotyka.

Szymon Danis, działający pod pseudonimem d' /dɛ prɪm/, jest muzykiem, wokalistą, producentem muzycznym i artystą audiowizualnym działającym w szeroko pojętych nowych mediach. Od 1999 roku tworzy muzykę prawie wyłącznie alternatywną i niszową, zarówno solo, jak i z zespołami: Bipolar Bears, IdiotHead, CO.IN. oraz Eklektik Session. Współprodukował dwa albumy Justyny Steczkowskiej (XV i Anima), a na scenie w ramach projektu Eklektik Session współpracował, między innymi: z Nilsem Peterem Molvaerem i Rolim Mossimanem. Szymon gościnnie wystąpił na albumie Opus Minimum Praczasa, który był nominowany do Fryderyka. Wspólnie z Maciejem Zakrzewskim aka I Make Limbo, prowadzi niezależny label wydawniczy World of Pane.

Wszelkie informacje na temat projektu oraz materiał do odsłuchu znajdziecie tutaj: https://proteanpl.carrd.co/

Najbliższe terminy streamów: 28.02-1.03.2026, 7-8.03.2026.