Światłoczuła. O Janinie Gardzielewskiej i jej Toruniu w stulecie urodzin

W 2026 roku przypada setna rocznica urodzin Janiny Gardzielewskiej - niezwykle zasłużonej dla Torunia fotografki i animatorki życia artystycznego. Choć największe uznanie i rozpoznawalność przyniosły jej podbudowane psychologiczną głębią portrety, wiele obszarów jej twórczej działalności wyrastało wprost z kulturowego dziedzictwa Torunia. Fascynacja przeszłością, historią i artefaktami czasów minionych przekładała się na jej zainteresowanie sztuką gotycką.

Przez obiektyw aparatu Gardzielewska studiowała architekturę starówki - nie tylko monumentalne zabytki, ale także zaułki, uliczki i podwórka. Szukała niebanalnych ujęć, pozwalających uchwycić urodę Grodu Kopernika. Niezwykle frapowała ją także postać Mikołaja Kopernika, któremu poświęciła jeden ze swych fotokolażowych cykli. Portretowała ludzi toruńskiej kultury, sztuki i teatru, ilustrowała liczne publikacje poświęcone dziejom miasta, dokumentowała przedstawienia odbywające się na scenie noszącej dziś imię Wilama Horzycy.

Gardzielewska czerpała inspirację nie tylko z otaczającego ją klimatu kulturalnego, ale także aktywnie współtworzyła pejzaż artystyczny Torunia. Była m.in. członkinią wielu stowarzyszeń, zajmowała się pracą pedagogiczną, organizowała wystawy (m.in. w Galerii Fotografiki „Prezentacje” i Małej Galerii Fotografiki ZPAF). Kolekcjonowane przez siebie obiekty i pamiątki związane z autorem „De revolutionibus…” przekazała Muzeum Okręgowemu, wzbogacając tym samym stałą ekspozycję w Domu Kopernika.

17 listopada o Janinie Gardzielewskiej opowie Natalia Cieślak, historyczka sztuki, kuratorka, animatorka kultury. Zawodowo związana z Centrum Sztuki Współczesnej „Znaki Czasu” w Toruniu, gdzie odpowiada za realizację programu wystawienniczego. Lubi pisać o sztuce - na swoim koncie ma ponad 100 publikacji: w katalogach, periodykach naukowych i czasopismach o kulturze. W 2024 roku w ramach stypendium marszałka województwa kujawsko-pomorskiego w dziedzinie upowszechniania kultury badała dokumentację twórczości Janiny Gardzielewskiej. Wiceprezeska działającej w Toruniu Fundacji Kulturalnej RYS.

Prelekcja w Książnicy Kopernikańskiej rozpocznie się o godz. 17.00. Wstęp jest bezpłatny.

Wydarzenie jest częścią programu kulturalno-edukacyjnego realizowanego w ramach FEnIKS-a.