Opera Rara 2018

Kiedy w styczniu 2017 roku Krakowskie Biuro Festiwalowe i Capella Cracoviensis inaugurowały Festiwal Opera Rara, atmosfera gęstniała od pytań. Czy nowa, rozciągnięta w czasie formuła się sprawdzi? Czy rozszerzenie programu o dzieła późniejsze ma sens? Czy otwarcie się na publiczność wywoła wzajemność? Ponieważ odpowiedzi na te pytania stały się jasne jeszcze podczas tegorocznego Festiwalu, dwie krakowskie instytucje kultury bez wahania zdecydowały się konsekwentnie rozwijać współpracę i nową formułę wydarzenia.

Program Festiwalu Opera Rara niezmiennie gloryfikuje najtrudniejszy z instrumentów – ludzki głos. Piękny, prowokujący, przepełniony emocjami. W 2018 roku nie uciekamy także przed rozmaitością form, stylów i epok – program Festiwalu obejmuje utwory od końca wieku XVII aż po rok 1986! Różnorodność prezentowanych koncertów niewątpliwie zaspokoi oczekiwania każdego melomana. W ramach czternastu koncertów będzie można usłyszeć trzy recitale wokalne z fortepianem, trzy recitale z towarzyszeniem orkiestry, dwa koncerty z operami w wersjach koncertowych oraz dwie nowe kreacje stworzone specjalnie dla krakowskiej widowni. Jest to tym cenniejsze, że Opera Rara nie tylko pokaże aktualne trendy w operze poza granicami kraju, ale silny nacisk położy na kulturotwórczość, czynnie przyczyniając się do budowy autonomicznego środowiska artystycznego w Krakowie i lokalnymi produkcjami odważnie konkurując z ważnymi ośrodkami europejskimi. Rzecz jasna w programie Festiwalu nie zabraknie także tego, co stanowi o sile marki Opera Rara – na krakowskich scenach staną światowej sławy zespoły i soliści, zarówno ci tutaj już znani i doceniani, jak również gwiazdy, które do tej pory w Polsce jeszcze nie gościły.

Festiwal Opera Rara w roku 2018 zainauguruje recital wypełniony niezwykłymi ariami Jeana-Philippe’a Rameau i Christopha Willibalda Glucka. 18 stycznia 2018 r. w Sali Audytoryjnej Centrum Kongresowego ICE Kraków gwiazdą wieczoru będzie wybitny bas-baryton Stéphane Degout, znany m.in. ze scen w Aix-en-Provence, Glyndebourne czy Royal Opera House. Towarzyszyć mu będzie Ensemble Pygmalion pod batutą Raphaëla Pichona. Będzie to doskonałe echo tegorocznej, francuskiej edycji Festiwalu Misteria Paschalia, na którym koncert Pygmaliona był jednym z najlepiej przyjętych. Feeria barw i moc harmonii Rameau w kontraście z dbałością o szczegół i wierność pierwiastkowi dramatycznemu Glucka – recital pokaże nie tylko wyśmienitych artystów, ale nade wszystko piękno i zróżnicowanie francuskiej XVIII-wiecznej opery. Pichon program koncertu oparł na motywach Piekła, którego odpowiednikiem w tak popularnej w czasach baroku mitologii grecko-rzymskiej był Hades. Motyw ten przewijać się będzie jeszcze podczas innych koncertów festiwalu.

Po barokowej inauguracji festiwalu zmieniamy epokę i przenosimy się w XX wiek i jednocześnie kontynuujemy zainicjowany w tym roku pomysł łączenia muzyki klasycznej z młodymi reżyserami teatralnymi, którzy do tej pory nie byli kojarzeni z operą. W przyszłym roku oddajemy stronę wizualną Pawłowi Świątkowi. Nie odchodzimy również od muzyki polskiej – 19, 20 i 22 stycznia w Teatrze im. J. Słowackiego zabrzmi III Symfonia Pieśń o nocy Karola Szymanowskiego, którą poprzedzi Erwartung Arnolda Schoenberga. Wybitnym solistom – Evelinie Dobracevej w Erwartung oraz Andrzejowi Lampertowi w Pieśni o nocy będzie towarzyszyła Orkiestra Festiwalowa Kraków, stworzona specjalnie na te koncerty i łącząca doświadczenie muzyków z całej Polski, oraz chór Capelli Cracoviensis. Całość poprowadzi Michał Dworzyński. Będzie to pierwsza, ale nie jedyna kreacja krakowska przygotowana specjalnie na Festiwal Opera Rara.

Tymczasem 21 stycznia powróci motyw Piekła. usłyszymy dwa najsłynniejsze świeckie dzieła Marca-Antoine’a Charpentiera: Les arts florissants oraz La descente d’Orphée aux Enfers, charakteryzujące się szalonym bogactwem harmonicznym. Oba utwory czerpią z mitologii, w obu także schodzimy do piekieł – za karę i w poszukiwaniu miłości. Na scenie Teatru Słowackiego zagrają Ensemble Desmarest i jego założyciel Ronan Khalil, towarzyszyć im będą wybitni soliści, m.in. Cyril Auvity o Celine Scheen.

23 stycznia angielski baryton Christopher Maltman zainauguruje cykl recitali wokalnych z fortepianem. Przeniesie nas w okres I wojny światowej i opowie tragiczną historię setek tysięcy żołnierzy z całej Europy, którzy pełni nadziei opuszczali domy i zaciągali się do wojska, by potem przeżyć horror pól bitewnych, na których większość zostawała już na zawsze, a ci którzy wracali do domów, zostawiali na wojnie swoją młodość, zdrowie, nadzieję i niewinność. W Filharmonii Krakowskiej Maltmanowi towarzyszył będzie na fortepianie Joseph Middleton.

Koncert Anny Larsson będzie dla Krakowian pierwszą okazją do usłyszenia szwedzkiej mezzosopranistki na żywo. W jej repertuarze dominują XIX-wieczne pieśni romantyczne Mahlera czy Schumanna, i utwory tych dwóch kompozytorów będziemy mieli okazję usłyszeć 30 stycznia w sali Filharmonii.

Ulubieńcy krakowskiej publiczności, którzy podbili jej serca w trakcie Festiwalu Opera Rara w 2017, wracają także w przyszłym roku! 31 stycznia Dilyara Idrisova i Juan Sancho zaśpiewają wspólnie, tym razem nie w operze, a w recitalu z ariami z oper hiszpańskich i włoskich. Towarzyszyć im będzie Accademia dell’Piacere, którą poprowadzi hiszpański gambista Fahmi Alqhai. Koncert będzie pełen emocji, jakimi buzuje muzyka południa Europy. Dodatkowo będziemy mieli okazję poznać kompozycje mało znanych w Polsce kompozytorów okresu baroku jak Sebastian Duron czy Juan Hidalgo.

4, 7 i 12 lutego w Sali Teatralnej ICE Kraków druga z premier przygotowanych specjalnie na Festiwal Opera Rara. Po zeszłorocznym sukcesie inscenizacji A Madrigal Opera Philipa Glassa kontynuujemy wątek współczesny w ramach festiwalu. Tym razem będzie to A Man Who Mistook His Wife For A Hat Michaela Nymana, znanego szczególnie z muzyki napisanej do filmu Fortepian. W roli tytułowej wystąpi Tomasz Konieczny, polski baryton koncertujący na co dzień na całym świecie, towarzyszyć mu będzie Sinfonietta Cracovia pod batutą Jurka Dybała, a za inscenizację odpowiada Kristof Spiewok.

Ostatni z recitalowych wieczorów z towarzyszeniem fortepianu należeć będzie do Natalii Kawałek. Młodą polską mezzosopranistkę publiczność pamięta zapewne z jej niezwykłej kreacji Halki, którą stworzyła podczas tegorocznej. 6 lutego 2018 na scenie Filharmonii Krakowskiej zaprezentuje swój program zatytułowany Zakochana w kłopotach złożony m. in. z pieśni Benjamina Brittena i Kurta Weilla. Akompaniować jej będzie Marcin Kozieł.

Bayreuth w Krakowie! Tak można określić ostatni z wieczorów w gościnnej Filharmonii Krakowskiej (11 lutego) – wystąpi w niej bowiem najwybitniejsza współczesna interpretatorka wagnerowskich partii operowych: sopranistka dramatyczna Waltraud Meier. Zgodnie z tytułem, w programie Wagner konteksty Meier i grająca na instrumentach historycznych Capella Cracoviensis prowadzona przez Jana Tomasza Adamusa zaprezentują nie tylko dzieła wielkiego niemieckiego kompozytora, piewcy idei syntezy sztuk, ale także utwory Roberta Schumanna i Johannesa Brahmsa.

Wreszcie 13 lutego w Teatrze Słowackiego sensacyjne zakończenie Festiwalu Opera Rara! Venus i Adonis Johna Blowa, pierwsza angielska opera – dzieło zupełnie wybitne, ze względu na swe inspiracje operową muzyką Lully’ego, świetnie dopełniające powyższe propozycje. Oparte na Przemianach Owidiusza libretto to historia miłosna Venus, która – skaleczona strzałą Kupidyna – zakochuje się w myśliwym Adonisie. Ta miłosna opowieść znajduje swój smutny finał w miłosnych duetach i lamencie, kiedy Adonis umiera na rękach bogini. Zwięzłe, przetykane tanecznymi suitami dzieło jest wybornym lirycznym przykładem angielskiej kultury dworskiej. Wykonawcą będzie uznany Dunedin Consort prowadzony od klawesynu przez Johna Butta. To doskonały przedsmak 15. Festiwalu Misteria Paschalia, podczas którego artystyczny ster obejmie właśnie szkocki dyrygent.

Recitale, dzieła sceniczne, opery w wersji koncertowej. Produkcje zaczerpnięte wprost ze światowego obiegu koncertowego oraz te tworzone w oparciu o lokalne środowisko, budujące silną artystyczną codzienność. Festiwal Opera Rara jest naturalnym przedłużeniem prospołecznej i kulturalnej polityki Miasta Krakowa, przedsięwzięciem o klarownej tożsamości, wychodzącym ku melomanom i niosącym wielką artystyczną wartość. Warto spędzić z nim cztery intensywne, wypełnione wszelkimi operowymi formami tygodnie.