Loteria na mężówczyli Narzeczony nr 69

Karol Szymanowski

Światowa prapremiera operetki

Karola Szymanowskiego

"Loteria na mężów czyli Narzeczony nr 69"**

* Realizacja Opery Krakowskiej będzie pierwszą produkcją sceniczną w Polsce i na świecie. Otworzy trzeci Festiwal Muzyki Polskiej. *

Kompozycja ukończona w 1909 roku, w twórczości kompozytora zajmuje miejsce wyjątkowe, Szymanowski tylko raz jeden sięgnął po lekką formę muzyczną jaką jest operetka. Autorem oryginalnego libretta (Główna wygrana) i zachowanych do dzisiaj w partyturze tekstów śpiewanych był Julian Krzewiński - Maszyński, artysta operetki lwowskiej, wzięty autor wielu librett komicznych i operetkowych. Niestety pełne libretto Loterii nie zachowało się, zaginęły teksty mówione wiążące numery muzyczne. Autorem współczesnego pomysłu i tekstu teatralnego jest Wojciech Graniczewski.

Wedle Szymanowskiego operetka miała się ukazać na scenie pod pseudonimem „Whitney”, jednak mimo lekkiej, dowcipnej fabuły i interesującej muzyki, nigdy nie pojawiła się na scenie. Sam kompozytor zresztą nie włączył „Loterii” do wykazu swych dzieł. Po raz pierwszy, po 90 latach od napisania, „Loteria” została wykonana przez chór i solistów w Operze na Zamku w Szczecinie, ale jedynie w wersji koncertowej z fortepianem.

W warstwie muzycznej operetka charakteryzuje się misterną polifonią, kontrapunktem i bezprecedensową harmonizacją. Składa się na nią 16 numerów skomponowanych przez Szymanowskiego z zastosowaniem wszelkich reguł klasycznej operetki. Znajdziemy więc tu i melodyjny walc, romantyczne duety, zabawne kuplety oraz rozbudowany finał z tańcami (bardzo modny w owym czasie taniec: cake-walk) i chórem.

„Jest w tej muzyce dowcip, groteska, zręczna, muzyczna charakterystyka postaci, melodie żywe, niekiedy niezwykle ujmujące, nigdy nie pozujące na umowną operetkowość – pisze Teresa Chylińska, znawczyni twórczości Szymanowskiego. Partytura choć przeznaczona na dużą orkiestrę, nie jest instrumentalnie przeciążona, kompozytor chętnie wykorzystuje zespół kameralnie, dla osiągnięcia większej wyrazistości i plastyczności charakterystyki. Nie byłby też sobą, czyli jednym z największych harmoników XX wieku, gdyby nie urozmaicał prostej w założeniu harmonii dźwiękami dodającymi jej chromatycznej barwności, a gdy trzeba – również pikanterii.”

Realizatorzy:

Piotr Sułkowski (kierownictwo muzyczne)

Józef Opalski (reżyseria)

Agata Duda-Gracz (scenografia i kostiumy)

Jacek Badurek (choreografia)

Piotr Pawlik (reżyseria świateł)

Adam Łucki (asystent scenografa, instalacje i maszyny)

Helena Łazarska (współpraca wokalna)

Teresa Chylińska (współpraca muzykologiczna)

Barbara Stryszewska (opracowanie redakcyjne partytury)

Magdalena Rut (asystent reżysera)

Obsada:

ROLE MÓWIONE:

Notariuszka/Radczyni - Dagmar Bilińska

Ewa Huk - Iwona Budner/Małgorzata Hyży -Wypart

Caroline Williams - Kamila Mędrek-Żurek/Katarzyna Krzanowska

Sara Helgoland - Anna Gajdzik-Krzyżanowska/Małgorzata Kochan-Dziwisz

ROLE ŚPIEWANE I MÓWIONE:

Impresario - Andrzej Biegun/Michał Kutnik

Tobiasz Helgoland - Kazimierz Różewicz/Janusz Żełobowski

Jack, kamerdyner Tobiasza - Adam Sadzik/Marcin Herman

Charly Helgoland - Maciej Michalik/Ryszard Kalus

Darly Helgoland - Adam Sobierajski/Adam Zdunikowski/Stan Meus

Tim Williams - Franciszek Makuch

Eveline Huck - Bożena Zawiślak-Dolny/Joanna Dobrakowska

Mrs Troodwood - Monika Swarowska-Walawska /Bożena Walczyk-Skrzypczak

Sara Troodwood - Agnieszka Tomaszewska/Anna Ciuła-Pehlken

Molly Troodwood - Agnieszka Cząstka/Joanna Dobrakowska

Sherlock Holmes - Jan Nosal/Witold Wrona

Watson - Stanisław Knapik

Druciarz - Michał Wajda-Chłopicki

Murzyn I - Jan Migała

Murzyn II - Łukasz Zakrzewski

Murzyn III - Dariusz Palonek

Przyjaciółki:

Ketty - Marta Poliszot

Fanny - Joanna Rakoczy

Lotti - Lucyna Ordon-Klimczak

Mimi - Lidia Pirowska

Realizacji towarzyszyć będzie wystawa projektów plakatów do Loterii na mężów autorstwa kilkunastu studentów znanego, krakowskiego plakacisty prof. Mieczysława Górowskiego. Jak na Loterię przystało na widzów operetki Szymanowskiego czekają niespodzianki i loteryjne fanty.