Zbigniew Pronaszko 1885-1958

Dzieła z kolekcji Muzeum Narodowego w Krakowie

GALERIA ŻYWA

Galeria Sztuki Polskiej XX wieku.

Muzeum Narodowe w Krakowie posiada największą kolekcję dzieł Zbigniewa Pronaszki. Zbiór ten w znacznej części pochodzi z daru artysty złożonego w 1955 roku i jego późniejszego zapisu testamentowego. Pozostała część to przekazy innych osób oraz zakupy własne Muzeum. Kolekcja obejmuje 97 obrazów olejnych, 20 rzeźb oraz ponad 500 prac na papierze, w tym akwarele, rysunki i kilka grafik. Wśród rysunków znajdują się liczne szkicowniki, projekty scenograficzne, projekty polichromii i druków, szkice przygotowawcze do rzeźb i pomników.

Kolekcja obejmuje wszystkie okresy twórczości artysty, począwszy od studiów, a skończywszy na dziełach, których tworzenie przerwała śmierć malarza. Kilka obrazów i rzeźb eksponowanych jest stale w Galerii Sztuki Polskiej XX wieku Muzeum Narodowego w Krakowie. Obrazy olejne często wypożyczane są na wystawy czasowe organizowane w Polsce i na świecie. Szczególnie cenne są te z okresu kiedy współtworzył grupę Formistów (1917-1922), pierwsze polskie awangardowe ugrupowanie artystyczne.

Wystawa została podzielona na dwie części odpowiadające głównym okresom w twórczości artysty.

W sali „Awangarda” przedstawiono prace studenckie oraz obrazy, rzeźby, grafiki, akwarele i projekty scenograficzne z okresu zaangażowania Pronaszki w ruch formistyczny. Wśród obrazów znajdują się m.in. wczesne kompozycje powstałe pod wpływem Jacka Malczewskiego i najbardziej znane dzieło formistyczne malarza – Akt (1917). Na uwagę zasługują rzeźby, wśród których projekt pomnika Adama Mickiewicza dla Wilna należy do najważniejszych prac pomnikowych dwudziestolecia międzywojennego.

W sali „Koloryści” natomiast ukazano malarstwo artysty po roku 1922, kiedy to porzucił na rzecz koloru kubizujący, oparty na linii sposób kształtowania formy.

Kolor w obrazach formistycznych był podporządkowany formie i ograniczony często do subtelnych odcieni tej samej barwy. W latach dwudziestych Pronaszko zaczął budować formę za pomocą koloru. W latach następnych podejście do problemu koloru ulegało u artysty różnym przeobrażeniom i stało się przedmiotem eksperymentów formalnych. Wysiłki te uczyniły go jednym z najwybitniejszych polskich kolorystów.

Wystawie towarzyszyć będzie album: Światosław Lenartowicz, Zbigniew Pronaszko, (Olszanica 2008) opublikowany przez Wydawnictwo BOSZ oraz ulotka informacyjna z planem ekspozycji.

bilety:

wstęp wolny!