RAVEL / TANSMAN / BEETHOVEN - koncert symfoniczny

Zwięzła w formie i subtelna w brzmieniu Fanfara Maurice’a Ravela pochodzi z wieloautorskiego baletu L’Éventail de Jeanne z 1927 roku. Ravelowi przypadło w udziale napisanie wstępu, który potraktował jako swoistą zabawę z orkiestrą. Jak nieco żartobliwie, ale i trafnie zauważył badacz jego twórczości – Roland-Manuel, początek tej „lilipuciej” fanfary brzmieniem zdaje się naśladować owadzie trąbki, zaś w finale przywołuje na myśl styl wagnerowskiego Zmierzchu Bogów. Wrażliwość na brzmienie i poszukiwanie różnorodnych, nieoczywistych rozwiązań instrumentacyjnych w sposób szczególny objawia się także w Trois Poèmes de Stéphane Mallarmé. Jest to muzyczna podróż do pełnego tajemnic świata jednego z kluczowych poetów francuskich, który w swojej twórczości skupiał się nie tylko na znaczeniu słów, ale także na ich brzmieniu. Jakże doskonale ta obfitująca w symbole poezja rezonuje z dźwiękową wyobraźnią twórcy słynnego Bolera. Dwa utwory Ravela rozdzieli muzyka Aleksandra Tansmana – polskiego kompozytora, który na stałe wyemigrował z kraju już w 1919 roku, lecz w swojej twórczości często nawiązywał do rodzimej tradycji. Doskonałym tego przykładem jest utrzymana w stylu neoklasycznym Sinfonietta nr 1 na orkiestrę kameralną z 1924 roku z przepięknym Mazurkiem na drugiej pozycji.

W finale koncertu zabrzmi pierwsza ze słynnych dziewięciu symfonii Ludwika van Beethovena. Pisana na przełomie wieków, została wykonana po raz pierwszy 2 kwietnia 1800 roku w wiedeńskim Burgtheater. W układzie formalnym dzieło zachowuje klasyczną strukturę, stanowiąc nawiązanie do symfoniki Josepha Haydna i Wolfganga Amadeusza Mozarta, jednak tkwią w nim już zwiastuny przemian, które znajdą odzwierciedlenie w muzyce XIX wieku. Warto zwrócić uwagę choćby na szczególną rolę instrumentów dętych, a także na wyróżniającą się charakterem część trzecią. Jej potoczysty ruch i buzująca energia – choć jeszcze pod mianem Menueta – skrywają w sobie zalążki Scherza. To nie przypadek, wszak w kolejnej symfonii Beethoven otwarcie i na stałe porzuci dworski taniec rezonujący z dawnym porządkiem, dając początek nowej – już romantycznej – tradycji.

◆ PROGRAM ◆

• Maurice Ravel (1875–1937) – Fanfara z baletu L’Éventail de Jeanne

• Aleksander Tansman (1897-1986) – Sinfonietta nr 1

I. Allegro assai

II. Mazurka

III. Notturno

IV. Fuga e Toccata

• Maurice Ravel – Trois Poèmes de Stéphane Mallarmé, M.64

Soupir

Placet futile

Surgi de la croupe et du bond

— przerwa —

• Ludwig van Beethoven (1770–1827) – I Symfonia C-dur op. 21

I. Adagio molto – Allegro con brio

II. Andante cantabile con moto

III. Menuetto: Allegro molto e vivace

IV. Adagio – Allegro molto e vivace

◆ WYKONAWCY ◆

ANETA ŁUKASZEWICZ mezzosopran

ORKIESTRA POLSKIEJ OPERY KRÓLEWSKIEJ

KAROL KNAPIŃSKI dyrygent

Bilety 👉 https://kicket.com/embedded/rezerwacja/331871

📍Nowa Miodowa – Sala Koncertowa ZPSM Nr 1 w Warszawie, ul. Rakowiecka 21