Zestaw filmów krótkometrażowych | Haunted Chinese Cinema Nights

„Opłakiwalność” (grievability) to pojęcie, za pomocą którego Judith Butler rozważa, w jaki sposób życie zostaje uznane za życie: czyja śmierć może zostać dostrzeżona i uznana za stratę godną żałoby? Uznanie to zaczyna się na długo przed śmiercią, określając, które życia zasługują na ochronę i troskę. Wychodząc od tego pytania, niniejszy program filmowy prowadzi nas ku zombie, zbłąkanym duchom, matkom i słoniom. Pyta o to, w jaki sposób różne formy istnienia mogą zostać pożegnane, jak na nowo nawiązują więzi ze światem żywych i jak trwają w przeszłości, która zdaje się nigdy nie dobiegać końca. Zombie jak co dzień myje zęby, w papierowym domu zapalają się światła, dziecko czeka na powrót matki, a słoń na karuzeli wciąż obraca się w kółko. Po odejściu życie toczy się dalej. Domy, przedmioty i obrazy stają się schronieniem dla relacji, które nie dobiegły końca. Kiedy jednak przeszłość nie może stać się przeszłością, a wspomnienia pozostają uwięzione w oczekiwaniu, jakie pożegnanie może oznaczać powrót? 

W filmie „末代僵尸” Li nie może pozostawić swojej twarzy na wspólnym zdjęciu wykonanym w Zakazanym Mieście. Jego strój zostaje zapamiętany, lecz historia popada w zapomnienie. Przeżuwa świerszcza ukrytego przed stu laty w kamieniu. Ciało, którego nie sposób utrwalić na fotografii, spoczywa w drewnianej łodzi, gdzie zostaje pożegnane. Śmierć nastąpiła dawno temu, lecz zapominanie wciąż trwa. 

W filmie „入土为安” żywi budują domy dla umarłych, choć sami z trudem znajdują miejsce do życia. Ekspres do kawy, stół do mahjonga i osobisty asystent — wszystko jest już gotowe, jakby można było od razu zamieszkać w zaświatach. Tymczasem ręce, które pracują na rzecz zmarłych, nie są w stanie zapewnić własnym właścicielom godnego miejsca spoczynku. Jedni zostają pochowani, podczas gdy bezimienne ciało czeka na kupca w chłodni przeznaczonej do przechowywania ryb. Jak zatem rozumieć westchnienie nad doczesnym życiem, ukryte w pragnieniu, by po śmierci wreszcie zaznać spokoju? 

W filmie „妈妈今晚不在家” dziecko pozostaje poza samym gestem pożegnania. Ryby wypływające z muszli klozetowej, muchy krążące przy kanapie i światło palące się późną nocą. Nieobecność i oczekiwanie stają się formą chłodnej troski. Pokój i głosy dobiegające z telewizora splatają się z możliwością wspólnego spędzenia nocy przez matkę i córkę. Pożegnanie wciąż się nie rozpoczyna, ponieważ w pokoju nadal trwa oczekiwanie. 

Film „象像” urządza słoniowi pogrzeb, by następnie wielokrotnie przywracać go do życia poprzez skanowanie, generowanie cyfrowe i animację. Zabytkowa zabawka zyskuje cyfrowe ciało. Kiedy jednak wizerunek słonia może odzyskać ducha, czy sama strata nie staje się trudniejsza do rozpoznania? 

Cztery filmy, wychodząc od przyjaźni z zombie, pracy związanej z pochówkiem, codzienności rodzinnej oraz cyfrowej przypowieści i snów o życiu po śmierci, przywracają żałobę do warunków wspólnego życia. To, w jaki sposób życie zostaje zapamiętane, ciało znajduje swoje miejsce, a relacje nadal otaczane są troską, na nowo określa, kiedy odejście staje się stratą. Kiedy zombie potrzebuje przyjaciela, w papierowym domu rozświetla się gwiaździste niebo, a dziecko wciąż czeka. Kiedy żałoba nie może przebiegać zgodnie z porządkiem straty, akceptacji i pożegnania, opłakiwalność dotyka granic wspólnego życia. Jeśli czyjeś odejście nie zostało jeszcze uznane za stratę, czy w chwili, gdy rozświetla się ekran, wciąż znajdzie się dla niego miejsce.