muzeum-pilsudski2Gdy ważyły się losy Europy. Nieznane dokumenty wojny Polski z bolszewicką Rosją 1918–1920 | debata naukowa
- 7 listopada 2026, sobota» 16:00

W przededniu Narodowego Święta Niepodległości Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku i Dom Spotkań z Historią zapraszają na debatę poświęconą walce o utrzymanie niepodległości Polski i obronę jej granic w latach 1918-1920. 🇵🇱
Punktem wyjścia do rozmowy będzie największa edycja materiałów źródłowych dotyczących najnowszej historii Polski- wielotomowa seria wydawnicza „Dokumenty wojny Polski z bolszewicką Rosją 1919-1920", będąca efektem ponad trzydziestoletnich badań nad polskimi i zagranicznymi dokumentami o znaczeniu strategicznym i operacyjnym.
W świetle kilkunastu tysięcy dokumentów, w dużej mierze nieznanych wcześniej, profesorowie Grzegorz Nowik, Janusz Odziemkowski, Włodzimierz Suleja i Juliusz S. Tym podejmą temat:
- wizji nowego ładu europejskiego po Wielkiej Wojnie;
- imperialnych ambicji Rosji - niezależnie od jej „białej” czy „czerwonej” odsłony;
- zderzenia racji stanu odradzającej się Rzeczypospolitej ze strategicznymi celami bolszewickiej Rosji;
- konsekwencji wojny polsko-bolszewickiej oraz znaczenia Bitwy Warszawskiej dla losów Europy.
📅 KIEDY: 𝟳 𝗹𝗶𝘀𝘁𝗼𝗽𝗮𝗱𝗮, 𝗴𝗼𝗱𝘇. 𝟭𝟲:𝟬𝟬
📍 GDZIE: Dom Spotkań z Historią, Warszawa, ul. Karowa 20
🎫 BILETY: wstęp wolny
Czy - jak pisał lord Edgar Vincent d’Abernon - Bitwę Warszawską należy uznać za osiemnastą decydującą bitwę w dziejach świata? Czy rzeczywiście w 1920 roku ważyły się losy Europy?
Przez dziesięciolecia po II wojnie światowej obraz wojny polsko-bolszewickiej w historiografii kształtowany był w znacznej mierze na podstawie źródeł sowieckich i rosyjskich, podczas gdy polska dokumentacja strategiczna i operacyjna pozostawała rozproszona, a w dużej części także niedostępna. Dokumenty opublikowane w serii pozwalają spojrzeć na te wydarzenia z nowej perspektywy i otwierają możliwości dalszych badań nad przebiegiem konfliktu, polskim zwycięstwem oraz jego fundamentalnym znaczeniem dla kształtowania ładu europejskiego w okresie międzywojennym.
Nie stanął dotąd pomnik ani łuk triumfalny upamiętniający to zwycięstwo na miarę jego historycznej rangi. Powstało jednak dzieło trwalsze niż marmur i spiż: wielotomowa edycja kilkunastu tysięcy dokumentów, które pozwalają na nowo badać wydarzenia i decyzje współkształtujące losy odrodzonej Polski i Europy.
𝗨𝗰𝘇𝗲𝘀𝘁𝗻𝗶𝗰𝘆 𝗱𝗲𝗯𝗮𝘁𝘆:
𝗽𝗿𝗼𝗳. 𝗚𝗿𝘇𝗲𝗴𝗼𝗿𝘇 𝗡𝗼𝘄𝗶𝗸 - zastępca dyrektora do spraw naukowych Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku, pracownik Instytutu Studiów Politycznych PAN. Kierował Zespołem Upowszechniania Tradycji oraz Komisją Symboliki Wojskowej MON, były wykładowca Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, wieloletni redaktor naczelny „Przeglądu Historyczno-Wojskowego” oraz zastępca dyrektora Wojskowego Biura Badań Historycznych. Zajmuje się badaniem dziejów najnowszych, historii harcerstwa, wojskowości i myśli politycznej, („Odrodzenie Rzeczpospolitej w myśli politycznej Józefa Piłsudskiego”, cz. I-II), kieruje zespołem wydającym dokumenty wojny 1918-1920. Laureat nagrody im. prof. Jerzego Łojka oraz dwukrotnie nagrody „Klio” Porozumienia Wydawców Książki Historycznej za monografię polskiego radiowywiadu: „Zanim złamano ENIGMĘ… rozszyfrowano REWOLUCJĘ”.
𝗽𝗿𝗼𝗳. 𝗪ł𝗼𝗱𝘇𝗶𝗺𝗶𝗲𝗿𝘇 𝗦𝘂𝗹𝗲𝗷𝗮 - wykładowca Uniwersytetu Wrocławskiego i Uniwersytetu Zielonogórskiego, b. dyrektor Oddziału IPN we Wrocławiu (2000-2013) oraz b. dyrektor Biura Edukacji Publicznej IPN w Warszawie (2018-2020). Zajmuje się badaniem epoki w której żył Józef Piłsudski, autor jego biografii (wydanej dwukrotnie w 1995 i 2018 roku - „Rzecz o Józefie Piłsudskim”, monografii Polskiej Partii Socjalistycznej, autor wielu rozpraw, min.: „Orientacja Austro-polska w latach I wojny światowej (do Aktu 5 Listopada 1916 roku)”, „Tymczasowa Rada Stanu (1917)”. Dokumentował także historię współczesną: dolnośląski Marzec 1968 oraz „Solidarność” na Dolnym Śląsku jako uczestnik i współtwórca tych wydarzeń.
𝗽𝗿𝗼𝗳. 𝗝𝗮𝗻𝘂𝘀𝘇 𝗢𝗱𝘇𝗶𝗲𝗺𝗸𝗼𝘄𝘀𝗸𝗶 - wykładowca Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego oraz Akademii Obrony Narodowej, gdzie uruchomił i kierował katedrą europeistyki. Był Przewodniczącym Rady Kombatanckiej, członkiem Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, a także Kierownikiem Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych. Zajmuje się badaniem historii powszechnej oraz historii Polski XIX i XX wieku, historią polityczną, dziejami społeczeństwa polskiego XIX i XX stulecia, a także historią wojskowości i konfliktów zbrojnych. Laureat wyróżnienia Klubu Jagiellońskiego przyznawanego historykom zajmującym się dziejami najnowszymi.
𝗽ł𝗸 𝗱𝗿 𝗵𝗮𝗯. 𝗝𝘂𝗹𝗶𝘂𝘀𝘇 𝗧𝘆𝗺 - prof. Akademii Sztuki Wojennej, historyk wojskowy specjalizujący się w najnowszych dziejach orężnych polskich i powszechnych. Organizator i pierwszy dyrektor Instytutu Strategii Wojskowej w Akademii Sztuki Wojennej. Autor licznych monografii i artykułów dotyczących wojny Polski z bolszewicką Rosją 1919-1920, sił zbrojnych II Rzeczypospolitej i II wojny światowej, a także współczesnych konfliktów zbrojnych. Członek zespołu zajmującego się edycją dokumentów operacyjnych z wojny polsko-bolszewickiej.
Czas trwania: ok. 90 minut. Debata będzie transmitowana na kanale YouTube Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku oraz Facebooku Muzeum oraz DSH.
grafika: Plakat werbunkowy z okresu wojny polsko-bolszewickiej i mobilizacji społeczeństwa do obrony odrodzonego państwa polskiego, wydany staraniem Ekspozytury Warszawskiej Związku Narodowego Polskiego w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej w 1920 r. Inicjatywa ta wiązała działalność organizacji polonijnej z akcją mobilizacyjną prowadzoną w kraju. autor: Witold Gordon. źródło: Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku.
Wydarzenie w ramach obchodów „Niepodległa to my! Narodowe Święto Niepodległości w Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku". Więcej informacji: >>kliknij tutaj
muzeum-pilsudski2Prosto z nieba: Co nowego w Układzie Słonecznym?
5 listopada 2026 - 19:00
Planetarium Centrum Nauki Kopernik
Wybrzeże Kościuszkowskie 20 Warszawa
105literatura
Rok Elfriede Jelinek 2026
od: 11 lutego 2026 do: 9 grudnia 2026
Austriackie Forum Kultury
ul. Próżna 7/9 Warszawa
28 823literatura
muzeum-pilsudski2







