600 lat kontaktów polsko-tureckich 1414–2014

Na wystawie zostaną zaprezentowane dokumenty, które na przestrzeni wieków trafiały do Polski z kancelarii osmańskich. Gromadzone w Archiwum Koronnym Warszawskim, a obecnie w Archiwum Głównym Akt Dawnych, stanowią największy i najcenniejszy tego typu zbiór w Polsce i jeden z ważniejszych w Europie. Są wśród nich polsko-tureckie traktaty pokojowe, oficjalne pisma oraz listy sułtanów, wielkich wezyrów i gubernatorów kierowane do królów i dostojników Rzeczypospolitej. Na szczególną uwagę zasługują traktaty pokojowe zawarte między obydwoma państwami, w wersji tureckiej barwne i bogato zdobione. W 2013 roku dokumenty te zostały wpisanie na Światową Listę Programu UNESCO „Pamięć Świata”.

Wśród prezentowanych archiwaliów znalazły się między innymi listy pisane przez Roksolanę, żonę sułtana Sulejmana, pochodzącą prawdopodobnie z ówczesnych kresów Rzeczypospolitej, do króla Zygmunta Augusta.

Pomysłodawcy wystawy chcieli przede wszystkim pokazać tych, którzy w tamtych czasach docierali z Polski do Turcji: dyplomatów, kupców czy pielgrzymów, ale także zwrócić uwagę na szeroko rozumiane wpływy kulturalne i ich wzajemne oddziaływanie. Z języka tureckiego pochodzą między innymi określenie ciemnej maści konia – „kary” czy słowo „bazar”. Na wystawie będzie się można dowiedzieć, co w Stambule robił Adam Mickiewicz, który tam zresztą zmarł, dlaczego w ziemi tureckiej spoczywa dyktator powstania styczniowego Marian Langiewicz oraz na czym polegały związki poety tureckiego Nazima Hikmeta Borzęckiego z Polską.

Podobna ekspozycja poświęcona stosunkom polsko-tureckim została otwarta 6 marca w stambulskim muzeum Sakip Sabanci z udziałem prezydenta Polski Bronisława Komorowskiego i prezydenta Turcji Abdullaha Gula.

Współorganizatorami wystawy są: Ambasada Turcji w Polsce, Yunus Emre Enstitüsü, Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych, Archiwum Akt Nowych, Narodowe Archiwum Cyfrowe i Archiwum Ministerstwa Spraw Zagranicznych oraz Generalny Konsul Republiki Turcji w Gdańsku.

Wstęp na wystawę jest bezpłatny

Patronat honorowy nad wystawą objął Mieczysław Struk, Marszałek Województwa Pomorskiego.

Wystawę zrealizowano dzięki dofinansowaniu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.