W drodze do cudu gospodarczego – Norymberga na fotografiach z lat 1945–1960

Kuratorzy: Ruth Bach-Damaskinos (Archiwum Miejskie w Norymberdze), Thomas Dütsch. (Archiwum Miejskie w Norymberdze)

Na wystawie „W drodze do cudu gospodarczego – Norymberga na fotografiach z lat 1945–1960” zostaną zaprezentowane fotografie z norymberskiego Archiwum Miejskiego. Po raz pierwszy wystawa została udostępniona publiczności Niemiec w 2017 roku w Dworze Rzemieślników (Handwerkerhof) w Norymberdze. Eksponowane fotografie dokumentują pierwsze dekady powojennej historii tego miasta, słynnego przed II wojną światową ze świetnie zachowanej średniowiecznej zabudowy, z tworzących tu i mieszkających artystów: Albrechta Dürera i Wita Stwosza. To właśnie tutaj w latach 1945–1949 odbyły się najważniejsze procesy zbrodniarzy wojennych. Norymberga, podobnie jak Gdańsk, została w 1945 roku zniszczona w 90 procentach. Stare miasto z mieszczańskimi domami, alejkami, kościołami i placami zmieniło się w gruz. Połowa populacji miasta nie miała już dachu nad głową.

Krótko po zakończeniu wojny podjęto inicjatywy zmierzające do wydźwignięcia miasta z ruin, między innymi w ramach konkursu architektonicznego dotyczącego odbudowy starego miasta (1947) oraz Niemieckiej Wystawy Budowlanej (1949). To wtedy powstał pierwszy szkic odbudowy, który łączył wcześniejszy, historyczny charakter miasta z wymogami nowoczesnej aglomeracji. W ten sposób z jednej strony zrekonstruowano zamek cesarski (symbol Norymbergii) oraz mury obronne wokół starego miasta, a z drugiej – zaprojektowano budynki w duchu nowoczesnej architektury, takie jak Bawarski Bank Państwowy na placu św. Wawrzyńca czy wieżowiec biurowy na placu Plärrer. Fotografie zgromadzone na wystawie pokazują nie tylko spotkanie tradycji z nowoczesnością, ale również oddają nastrój, jaki ogarnął ludzi w drodze do odnowy gospodarczej, do nowej świetności miasta w latach 1945–1960.

Na 50 czarno-białych i barwnych fotografiach widzimy, jak wyglądało przywracanie normalności w codziennym życiu miasta, oglądamy powstające place zabaw czy ślizgawki z bawiącymi się dziećmi, ulice powoli zapełniające się pojazdami, nowoczesne modernistyczne budynki w miejscu tych, których zrekonstruować się nie udało, wreszcie odbudowane zabytki. Zespół tych zdjęć powstawał sukcesywnie na zlecenie referatu budownictwa miasta Norymberga, który od roku 1890 konsekwentnie dokumentował postęp inwestycji budowlanych i życie miejskie. Do zbiorów Archiwum Miejskiego fotografie trafiły w roku 1993.

Patronat honorowy:

Mieczysław Struk, Marszałek Województwa Pomorskiego

Prezydent Miasta Gdańsk, Paweł Adamowicz

J.E. Rolf Nikel, Ambasador Republiki Federalnej Niemiec w Polsce

Wystawa w Gdańsku jest wspólną inicjatywą regionu Środkowa Frankonia, Archiwum Miejskiego w Norymberdze oraz Muzeum Narodowego w Gdańsku w ramach partnerstwa regionalnego Środkowej Frankonii z województwem pomorskim.

Koordynacja: Paulina Pacholec (Region Środkowa Frankonia), Małgorzata Taraszkiewicz-Zwolicka (Gdańska Galeria Fotografii Muzeum Narodowe w Gdańsku).