„Dom. Z kolekcji prac Międzynarodowego Sympozjum Ceramicznego w Poniewieżu.”

Wernisaż/Opening: 15.04.2026, godz. 18:00

Wystawa/Exhibition: 16.04–7.06.2026, godz. 12:00–18:00 (oprócz poniedziałków)

Miejsce/Venue: Duża Aula, Targ Węglowy 6

Zespół kuratorski/Curators: Aurelija Seilienė, Alicja Buławka-Fankidejska, Dymitr Buławka-Fankidejski

Architekt wystawy/Exhibition designer: Egidijus Radvenskas

Grafika/Graphics: Rita Raziūnaitė

Organizatorzy/Organizers: Wydział Rzeźby i Intermediów, Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku, Panevėžys Civic Art Gallery

Partnerzy projektu: Biržai Region Museum „Sėla”, Vilnius Academy of Arts, Lithuanian Artists’ Association, Lithuanian Council for Culture, Panevėžys City Municipality, Instytut Polski w Wilnie

Media: „SiC” Szkło i Ceramika Kwartalnik, Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Prestiż, Sekundė, Pulsas, Senvagė

Międzynarodowe Sympozjum Ceramiczne w Poniewieżu, odbywające się już od ponad trzech dekad, obejmuje mniej więcej jedną trzecią całej historii ceramiki litewskiej i z tego powodu jest wydarzeniem niezwykle znaczącym dla rozwoju ceramiki jako dziedziny sztuki na Litwie. Jego doniosłość podkreśla fakt, że jest to jedyne wydarzenie ceramiczne organizowane nieprzerwanie od tak długiego czasu, konsekwentnie odzwierciedlające najistotniejsze trendy sztuki współczesnej.

Pierwsze Międzynarodowe Sympozjum miało miejsce w 1989 roku. Kiedy w 1990 roku powstała Galeria Miejska w Poniewieżu, przejęła odpowiedzialność za jego organizację. Glina szamotowa używana w procesie twórczym jest często nazywana przez krytyków sztuki „masą kamionkową z Poniewieża”. Przez ponad trzy dekady odbyło się 25 sympozjów. Do 2002 roku organizowane były co roku w Fabryce Szkła w Poniewieżu; od 2004 odbywają się co dwa lata, a od 2006 roku w innej lokalizacji — w Zakładzie Ceramicznym „Midenė”. Firma ta posiada obecnie największy piec gazowy w krajach bałtyckich; jego wysokość wynosi 1,50 m, powierzchnia – 4,5 m², a objętość – 6,75 m³.

O wadze sympozjów świadczy fakt, że wzięło w nich udział 194 artystów z 38 krajów. Kolekcja składa się obecnie z prawie 700 prac i kompozycji. Tego typu wielkoskalowa kolekcja współczesnej ceramiki wykonywanej z kamionki jest unikalna w regionie Europy Wschodniej, a na Litwie stanowi jedyną stałą ekspozycję ceramiki współczesnej w kraju.

Kolekcja tego formatu pozwala na tworzenie wielu różnorodnych wystaw i prezentacji prac w oparciu o zróżnicowane koncepcje artystyczne, a także na realizację ambitnych projektów kuratorskich. Jednym z nich jest wystawa „Dom. Z kolekcji prac Międzynarodowego Sympozjum Ceramicznego w Poniewieżu”, powstała we współpracy z Akademią Sztuk Pięknych w Gdańsku.

Ekspozycja zawiera prace 16 litewskich artystów pochodzące z kolekcji Sympozjum. Ukazuje działania zarówno doświadczonych mistrzów, jak i młodych twórców, prezentując współczesne podejścia do ceramiki. Bogactwo kolekcji zgromadzonej w Poniewieżu pozwala na odzwierciedlenie szerokiego zakresu narracji twórczych, podejść formalnych i okresów historycznych. Ekspozycja została skonstruowana tak, by zwrócić uwagę na różnice między epokami, ukazać rozwój Sympozjum oraz ewolucję litewskiej ceramiki. Z tego powodu prezentowane są prace z lat 1989–2025.

Wystawa „Dom. Z kolekcji prac Międzynarodowego Sympozjum Ceramicznego w Poniewieżu” koncentruje się nie na idei domu jako fizycznego miejsca, lecz na związanej z nim warstwie emocjonalnej. W dobie globalnych kataklizmów definicja domu jako bezpiecznego i spokojnego schronienia traci swoją aktualność. Motywy te powracają z czasem w różnych formach, skłaniając artystów do interpretowania pojęcia domu z wielu perspektyw.

W ramach ekspozycji można doświadczyć różnych definicji domu: jako emocji, jako narracji, a także jako opowiadacza i strażnika historii.

Celem wystawy „Dom” było nie tylko ukazanie możliwie szerokiego spektrum tradycyjnych i współczesnych sposobów rozumienia pojęcia domu przez artystów litewskich, lecz także ogólna prezentacja ceramiki litewskiej oraz popularyzacja Międzynarodowego Sympozjum Ceramicznego w Poniewieżu.

Zgromadzona kolekcja jest szczególnie cenna, ponieważ prezentuje wielu wiodących litewskich artystów ceramików. Samo wydarzenie oraz miasto Poniewież stają się natomiast swoistym drugim domem dla twórców — miejscem rozwoju idei, realizacji ambicji, kształtowania tradycji oraz nawiązywania relacji i przyjaźni.