Kronan – Okręt skarbów

„Kronan” (tłum. Korona) był szwedzkim królewskim okrętem wojennym zbudowanym w 1665 roku. Okręt jak na swoje czasy imponował wielkością, miał także silne uzbrojenie, co czyniło go jedną z najpotężniejszych jednostek w owym czasie.

„Kronan” zatonął 1 lipca 1676 roku, dziewięć miesięcy po rozpoczęciu wojny pomiędzy Danią a Szwecją o przejęcie kontroli nad Bałtykiem. Okręt eksplodował i zatonął w pobliżu bałtyckiej wyspy Olandii. Miało to miejsce na początku bitwy pomiędzy flotą szwedzką a sprzymierzoną duńsko - holenderską. Bitwa ta znana jest w historii Szwecji jako "Bitwa o Południową Olandię". Rezultat tej bitwy uczynił ją jedną z największych nautycznych katastrof w całej historii dziejów Szwecji. „Kronan” zatonął wraz z 800 marynarzami. Tylko 50 przeżyło.

Wrak okrętu został odkryty w 1980 roku przez Andersa Frazena, słynnego badacza i odkrywcy „Vasy”, po dziś dzień na miejscu spoczywania wraka trwają prace podwodne obfitujące w niezwykłe odkrycia.

Centralne Muzeum Morskie jest jedyną instytucją w Polsce, którą odwiedzi ta arcyciekawa wystawa. Jej wartość edukacyjna zostanie wzmocniona dodatkowo poprzez usytuowanie jej w bezpośrednim sąsiedztwie stałej wystawy CMM, na której prezentowane są zabytki ze szwedzkiego wraka „Solen”.

Oba wraki, „Solen” i „Kronan”, pochodzą z tego samego wieku, oba były szwedzkimi okrętami, oba zatonęły podczas walk wojennych. Sądzimy, że takie zestawienie porównawcze pozwoli nam pokazać unikatowość tych dwóch jednostek, a także wykazać różnice i podobieństwa między nimi.

Na wystawie w Centralnym Muzeum Morskim pokazane zostaną działa na lawetach, pistolety, kule, skarb złotych, srebrnych i miedzianych monet, barokowe drewniane zdobienia burt, dzwon okrętowy, kompas i inne przyrządy nawigacyjne, przedmioty codziennego użytku, w tym: złota łyżka, talerze, fajki, kości do gry, sprzączki i wiele innych interesujących zabytków. W czasie ekspozycji prezentowany będzie także film o badaniach podwodnych prowadzonych na wraku.

Wystawa powstaje we współpracy z Kalmar Läns Museum, w pewnym sensie będzie nawiązywać do 380 rocznicy bitwy pod Oliwą, w której zatonął szwedzki okręt „Solen” z którego zabytki będą również prezentowane na oddzielnej ekspozycji.