Małgorzata Malwina Niespodziewana Historia o Katarzynie

17 marca - 11 kwietnia 2011

Galeria+

Twarz kobiety z portretow na ścianie należy do Katarzyny Kobro. Kontury postaci wyłaniają się z czarnego tła. Wszystkie portrety mają niewielkie rozmiary, wszystkie ujęte zostały w dekoracyjne ramy wykonane z rożnych materiałow. Przypominają trochę portrety nagrobne, ktore razem tworzą ścianę pamięci. Może poza jednym. Na nim najłatwiej rozpoznać Kobro. Stoi ubrana w ekscentryczną - przynajmniej jak na owe czasy - czarno-białą sukienkę i charakterystyczną czapkę.

O życiu jednej z największych awangardowych rzeźbiarek wciąż wiemy mało, choć jej legenda nie ma sobie rownych. Seria prac stworzonych przez Małgorzatę Malwinę Niespodziewaną stanowi probę konfrontacji z mitem, ktory stworzyła, choć może nieświadomie, Nika Strzemińska. Niespodziewana ukazuje Kobro-artystkę, ale przede wszystkim Kobro-kobietę - to jak z czasem zmieniały się rysy jej twarzy, jakie stroje nosiła, jak wyglądał związek Kobro z Władysławem Strzemińskim oraz relacje z corką.

Historia o Katarzynie powstała na podstawie zachowanych materiałow archiwalnych; fotografii, publikowanych wspomnień Niki Strzemińskiej o matce (książki Sztuka, miłość i nienawiść) oraz przeprowadzonych przez Malwinę wywiadow z osobami, ktore znały rodzinę Strzemińskich. Seria prac o Kobro staje się polem eksperymentow z formą i techniką. Niespodziewana sięga po techniki graficzne, ale korzysta z nich w niekonwencjonalny sposob - łączy grafikę z kserokopiami zdjęć, tworzy przestrzenne formy. Utrwalone na fotografiach chwile z życia Kobro trafiają do Czarnych skrzynek. W ich wnętrzach, na kilku planach znajdują się twarze, sylwety albo grupy postaci.

Para artystow pojawia się w towarzystwie poety Juliana Przybosia. Oglądamy tłum, ktory przyszedł uczcić moment przyznania Strzemińskiemu Nagrody Artystycznej miasta Łodzi w 1932 roku. Przestawione wydarzenia stanowią jednak tło innej opowieści - Czarne skrzynki rejestrują postępujący rozpad małżeństwa Kobro i Strzemińskiego. Historia o Katarzynie znajduje swoj ciąg dalszy w trzech książkach. Dwie nich nawiązują do rozkładanych książeczek dla dzieci (z ang. pop-up book).

Po otwarciu obraz uprzestrzennia się. Niektorymi elementami można poruszać. Ale uproszczony rysunek i dziecięca konwencja przedstawień to środki użyte przewrotnie, bo koleje losu artystki i jej bliskich Malwina przedstawia jako „złą bajkę". Przechodzi od bieli do czerni. W bieli utrzymana została pierwsza z książek.

Opowiada o życiu Kobro do momentu narodzin Niki; o młodości, ktora przypadła na okres rewolucji październikowej, o spotkaniu Strzemińskiego i wojennej tułaczce, o Kobro, ktora poszukuje teoretycznych podstaw dla swoich eksperymentow artystycznych - rzeźbi i pisze o sztuce. W drugiej książce splatają się losy matki i corki. Kończy ją scena pogrzebu rzeźbiarki. Tym razem historia napisana została czarnym kolorem: Kobro rąbie swoje rzeźby, Kobro tłumaczy przed sądem, że nie wyrzekła się narodowości polskiej, Kobro rzeźbi akt corki. Malwinę interesuje także domniemane podłoże narodowościowe konfliktu artystki z mężem i choroba rzeźbiarki, ktorą „odziedziczy" corka.

Następny jest komiks. Niespodziewana wykorzystała w nim notatki Niki Strzemińskej. Opowieść zaczyna się pod koniec lat 90. Stanowi zapis zmagań Niki z nowotworem, w ktorym niczym refren powraca matka. To w tym czasie ukazuje się bowiem we Włoszech Sztuka, miłość i nienawiść, a zainteresowanie pracami Kobro - zarowno w kraju, jak i zagranicą - wzrasta. Wywiady w telewizji, wernisaże, jak ten w Leeds, ktory otwiera Nika - jej chorobie towarzyszą ciągłe starania o to, by Kobro odzyskała należne jej miejsce w historii sztuki. Codzienność wypełniają jednak wizyty u kolejnych lekarzy. Nika mowi o dziedzicznym obciążeniu. Matka staje się lustrem, w ktorym corka odnajduje własne odbicie.

Kuratorka wystawy: Patrycja Cembrzyńska

Małgorzata „Malwina" Niespodziewana - Absolwentka Wydziału Grafiki ASP w Krakowie. W 1997/98 roku otrzymała stypendium Ministra Kultury i Sztuki oraz The Mythological Europe Revisited we Włoszech, a także: Stypendium Tworcze Miasta Krakowa w 1999, Mino Art Village Project w Japonii w 2002 i 2006 roku, w 2005 roku zgłoszona do Paszportow Polityki za rok 2004. W 2005 roku otrzymała Grand Prix International Biennial of Graphics of The Baltic Sea Countries Kaliningrad - Konigsberg w Rosji. Liczne wystawy w kraju i zagranicą. Zajmuje się grafiką. Autorka instalacji przestrzennych i wideo.
W swoich pracach łączy rożne techniki artystyczne - ostatnio: grafikę, książkę artystyczną oraz instalację. Stałym punktem odniesienia jej tworczości pozostaje ciało. Ważnym elementem jej pracy jest dziennik pisany od wielu lat oraz odbyte podroże artystyczne (zwłaszcza na Daleki Wschod). Mieszka i pracuje w Krakowie.

Jej prace znajdują się kolekcjach w Museum of Paper, Mino; Kanagawa Prefectural Gallery w Japonii; Uppsala Art Museum w Szwecji; Muzeum Narodowym w Krakowie, Kaliningrad Art Gallery w Rosji; Cremona Civic Museum we Włoszech.

wernisaż: 17 marca, godz. 18.00

bilety:

wstęp wolny