ZAKOŃCZENIE SEZONU

BRAHMS, SZYMANOWSKI

José Maria Florêncio – dyrygent Joshua Bell (USA) – skrzypce Józef Stępień – tenor Chór Filharmonii Łódzkiej im. Artura Rubinsteina (przyg. Marek Jaszczak) Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Poznańskiej

W programie: Johannes Brahms – Koncert skrzypcowy D-dur op. 77 Karol Szymanowski – Harnasie ___

JOSHUA BELL (USA) - skrzypce Urodzony w Bloomington, w stanie Indiana, Joshua Bell otrzymał pierwszy instrument w wieku czterech lat. Skrzypce szesnastki otrzymał od rodziców, kiedy odkryli, że chłopiec rozciągnął na zapinkach ubrania gumki, aby brzdąkać na nich melodie, które wcześniej jego matka grywała na fortepianie. Był wychowywany jak typowe amerykańskie dziecko – z, jak sam to nazywa, lekkim uzależnieniem od gier komputerowych – uczestniczył w rozgrywkach koszykówki, a w wieku dziesięciu lat dostał się do krajowego finału mistrzostw w tenisie ziemnym. Jednak bardzo wiele uwagi poświęcał grze na skrzypcach, do momentu, kiedy jako dwunastolatek spotkał sławnego skrzypka i pedagoga, Josefa Gingolda, który stał się jego ukochanym nauczycielem i mentorem. Dzięki zwycięstwu w konkursie Seventeen Magazine/General Motors w 1981 roku, w czternastym roku życia znalazł się w centrum uwagi całego kraju. W tym samym roku dał pierwszy koncert z orkiestrą – towarzyszyli mu Riccardo Muti i Philadelphia Orchestra. Wkrótce potem debiutował na scenie Carnegie Hall, wygrał Avery Fisher Career Grant i nagrał swój pierwszy krążek, czym wzbudził sensację szybko rozprzestrzeniającą się w całym środowisku muzycznym. Od tego czasu Bell występował z wiodącymi orkiestrami świata i takimi dyrygentami jak Vladimir Ashkenazy, Herbert Blomstedt, Riccardo Chailly, Christoph von Dohnányi, Antal Dorati, Charles Dutoit, Christoph Eschenbach, John Eliot Gardiner, James Levine, Roger Norrington, Seiji Ozawa, Esa-Pekka Salonen, Leonard Slatkin, Yuri Temirkanov, Franz Welser-Möst czy David Zinman. W 2002 roku skrzypek Joshua Bell zdobył swą pierwszą nagrodę Grammy za entuzjastycznie przyjęte nagranie Koncertu skrzypcowego, napisanego specjalnie dla niego przez angielskiego kompozytora Nicholasa Mawa. Tego rodzaju osiągnięcie podniosło Bella do rangi ideału współczesnego wirtuoza. W wieku 33 lat stał się idolem swoich czasów, którego artyzm odświeża dorobek muzyki klasycznej i rozbudza wielkie nadzieje. Bell skupia na sobie uwagę mediów już od 20 lat, w trakcie których przeszedł stopniową ewolucję od genialnego dziecka do geniuszu dojrzałego artysty. Magazyn New York Times napisał o nim: 'W kstremalnie trudnym zadaniu doskonalenia gry na skrzypcach, Joshua Bell jest najbardziej tajemniczym ze stworzeń – wrodzonym talentem'. Najnowsza płyta Bella Bernstein: West Side Story Suite, stanowi kontynuację nawiązanej w 1996 roku i znakomicie układającej się współpracy artysty z Sony Classical – wyjątkowego układu, który zaowocował nominacjami do nagród 'Grammy' za każde ze zrealizowanych przez tę wytwórnię nagrań: Short Trip Home, Gershwin Fantasy, The Red Violin oraz Listen to the Storyteller. Otrzymane nagrody to Grammy – za koncert Mawa oraz The Academy Award, czyli Oskar za partyturę do filmu The Red Violin (Purpurowe skrzypce), napisaną przez Johna Corigliano, który odbierając Oskara oświadczył: Joshua gra jak bóg!. Płyta Bernstein: West Side Story Suite, jest poświęcona muzyce amerykańskiego kompozytora Leonarda Bernsteina. Znalazły się na niej: premierowe wykonanie tytułowego utworu na skrzypce i orkiestrę, napisanego w oparciu o przebojową partyturę klasycznego musicalu West Side Story, aranżacje czterech znanych melodii Bernsteina oraz wykonana po raz pierwszy przez Bella Serenada tegoż kompozytora. Razem z aranżerem Williamem D. Brohnem, Bell brał czynny udział w opracowaniu Suity, do której napisał własne kadencje. Od słynnej współpracy z przyjacielem, kompozytorem i kontrabasistą Edgarem Meyerem, na płycie Short Trip Home, poprzez przejęcie odpowiedzialności za całą muzykę skrzypcową do The Red Violin i płyty ze ścieżką dźwiękową z tego filmu wydanej przez Sony Classical, aż po współpracę z Johnem Williamsem przy Gershwin Fantasy, Bell odkrywał nowe kierunki kariery dzięki współdziałaniu z Sony Classical. Nadal wnosi swój dynamizm, inteligencję i artyzm do repertuaru klasycznego, m.in. na wydanej przez Sony Classical, i wielokrotnie nagradzanej płycie z koncertami skrzypcowymi Jeana Sibeliusa i Karla Goldmarka, na której towarzyszy mu Los Angeles Philharmonic Orchestra pod dyrekcją Esa- Pekka Salonena. Jako entuzjasta muzyki kameralnej, Bell zainicjował doroczną serię koncertów muzyki kameralnej w London's Wigmore Hall w 1997. W tym też roku, na zaproszenie Auditorium du Louvre, wyjechał z koncertami do Paryża. Obecnie regularnie współpracuje przy organizacji koncertów muzyki kameralnej z Pamelą Frank, Stevenem Isserlisem, Edgarem Meyerem, Ollim Mustonenem i Jean-Yves Thibaudetem. Bell chętnie sięga do twórczości współczesnych kompozytorów, stąd dwa prapremierowe wykonania napisanych specjalnie dla niego utworów: Koncertu skrzypcowego Mawa oraz koncertu zatytułowanego Air na skrzypce i fortepian autorstwa amerykańskiego kompozytora Aarona Jay Kernisa. Bell marzy o kompozycji. Dzięki unikalnemu spojrzeniu na skomponowane przez siebie kadencje do koncertów skrzypcowych, w tym do Suity West Side Story, uzyskał nagrodę dyrygentów i krytyków, podobnie jak za kadencje do koncertów Brahmsa, Beethovena i Mozarta. Pasją Bella jest rozbudzanie u dzieci miłości do muzyki. Oprócz klas mistrzowskich, które prowadzi w London Royal Academy of Music, pracuje jako adiunkt w Massachusetts Institute of Technology, gdzie jest członkiem zespołu zajmującego się nowymi instrumentami muzycznymi wysokich technologii, które mają usprawnić proces uczenia i prezentowania muzyki. Joshua Bell mieszka w Nowym Jorku. Gra na skrzypcach Antonio Stradivariusa z 1713 roku, znanych jako Gibson ex Huberman.

JÓZEF STĘPIEŃ - tenor Naukę śpiewu pod kierunkiem prof. E. Mękoszy i A. Porwik-Pniok ukończył w 1974 roku w Częstochowie. Występował w Teatrze Wielkim w Łodzi, w Centralnym Zespole Artystycznym Wojska Polskiego i Operze Bydgoskiej. Od 1982 roku jest solistą Teatru Wielkiego – Opery Narodowej w Warszawie. Ważniejsze partie operowe: Florestan (Fidelio – Ludwig van Beethoven); Tebaldo (Capuleti i Montecchi – Vincenzo Bellini); Tamburmajor (Wozzeck – Alban Berg); Don José (Carmen – Georges Bizet); Włodzimierz (Kniaź Igor – Aleksander Borodin); partie w operach Piorta Czajkowskego: Herman (Dama Pikowa), Lenski (Eugeniusz Oniegin); Dymitr Samozwaniec (Borys Godunow – Modest Musorgski); partia tytułowa w Manru Ignacego Jana Paderewskiego; Belzebub (Raj utracony – Krzysztof Penderecki); partie w operach Giacomo Pucciniego: Pinkerton (Madame Butterfly), Kalaf (Turandot); role w operach Giuseppe Verdiego: Radames (Aida), partia tytułowa w Don Carlosie; partie w operach Richarda Wagnera: Rycerz (Parsifal), Zygmund (Walkiria), Froh (Złoto Renu); Judejczyk (Salome – Richard Strauss); repertuar Moniuszkowski: Jontek (Halka), Kazimierz (Hrabina), Stefan (Straszny dwór). Brał udział w nagraniu płyt CD: Fidelia Ludwiga van Beethovena i Harnasi Karola Szymanowskiego. Śpiewał na scenach Belgii, Francji, Grecji, Holandii, Izraela, Litwy, Luksemburga, Niemiec, Rosji i Szwajcarii.

CHÓR FILHARMONII ŁÓDZKIEJ im. A. RUBINSTEINA Istnieje od 1 marca 1969 roku. W okresie swojej działalności artystycznej zespół wykonał ponad 130 pozycji tzw. wielkiego repertuaru oratoryjno-kantatowego, m.in. Wielką Mszę h-moll Jana Sebastiana Bacha, Stworzenie Świata, Pory roku, Nelson – Messe Josepha Haydna, Missa solemnis i IX Symfonię Ludwiga van Beethovena, Joannę d’Arc i Króla Dawida Arthura Honeggera, Mesjasza i Judę Machabeusza Georga Friedricha Haendla, Te Deum i Requiem polskie Krzysztofa Pendereckiego, Misterium Christus F. Draeseke`a oraz wiele innych dzieł literatury światowej. Zespół brał udział w wielu krajowych imprezach i festiwalach muzycznych – Wratislavia Cantans, Opolskie Dni Oratoryjne, Łowickie Dni Muzyki Baroku, Festiwal Twórczości Krzysztofa Pendereckiego, Festiwal Muzyki Współczesnej w Poznaniu, Musica Antiqua Europe Orientalis w Bydgoszczy, w Kaliskich Dniach Muzyki – Jesienna Camerata oraz na łódzkim Festiwalu Muzyki Filmowej Wojciecha Kilara. Ponadto chór często wyjeżdżał na zagraniczne tournées – śpiewał m.in. w ramach Dni Kultury Polskiej w ZSRR (1978), Europaische Wochen Passau w RFN i Austrii (1982), Festivalu de Paques we Francji (1985), na Łódzkich Dniach Kultury w Stuttgarcie (1991), Les Soirees Musicales Du Convent Royal w Saint–Maximin (1991), 25. Jubileuszowym Festiwalu Oratoryjnym w La Chaise Dieu (1991), Dniach Łodzi w Wilnie (1992), Festiwalu Stunde der Kirchenmusik w Stuttgarcie (1992) oraz Dresder Musikfestspiele (1993). W 1993 roku chór kontynuował wojaże artystyczne we Francji  (Rouen, Paryż, Chammonix). W latach 1991–1997 zespół koncertował w niemal całej Francji, Belgii, Holandii i Luxemburgu. We wrześniu 1997 roku, jako jeden z pierwszych zespołów, wykonał Siedem bram Jerozolimy Krzysztofa Pendereckiego. W maju 1998 roku chór został zaproszony do wzięcia udziału w VIII Międzynarodowym Festiwalu Muzyki Sakralnej w Częstochowie, gdzie wykonał wraz z Orkiestrą Filharmonii Częstochowskiej Missa solemnis Ludwiga van Beethovena pod dyrekcją Mirosława Jacka Błaszczyka. Partie solowe realizowali: Sofia Kianidou – sopran (Grecja), Daniela Treffner – alt (Austria), Ferdinand von Bothmer – tenor (Austria), Czesław Gałka – bas (Polska). W grudniu tego samego roku, w ramach obchodów 200. rocznicy urodzin Adama Mickiewicza, Chór Filharmonii Łódzkiej wraz z Orkiestrą Filharmonii Wrocławskiej wykonały Sonety krymskie Stanisława Moniuszki pod dyrekcją Mieczysława Gawrońskiego. Koncert z powodzeniem wykonano w Filharmonii Wrocławskiej. Ważną działalnością w historii chóru są liczne nagrania dla radia i telewizji (m.in. Fantazja na fortepian, chór i orkiestrę Beethovena pod dyrekcją Hugues Reinera nagrane dla Radio France), a także muzyka do filmów fabularnych, dokumentalnych, dla teatrów oraz nagrania płytowe. Na początku września 2003 roku Chór Filharmonii Łódzkiej brał udział w koncercie plenerowym Gala Verdiowska, podczas której wykonał Requiem Verdiego. 26 września tego samego roku Chór wspólnie z orkiestrą Filharmonii Pomorskiej kończył festiwal Musica Antiqua Europe Orientalis w Bydgoszczy, wykonując również Requiem Verdiego. W styczniu 2004 roku zespół udział w uroczystości przyznania nagród przez Business Center Club w Sali Kongresowej w Warszawie, prezentując najbardziej znane fragmenty z oper Giuseppe Verdiego. Chór współpracuje z Chórem Teatru Wielkiego w Łodzi – jest chórem zakulisowym w spektaklach Rycerskości wieśniaczej Mascagniego. Z okazji jubileuszu 35-lecia pracy zawodowej – Chór Filharmonii Łódzkiej zaprezentował się publiczności 7 kwietnia 2004 roku, wykonując znakomicie Nieszpory op. 37 Sergiusza Rachmaninowa. Dzieło a cappella wykonane zostało pod kierunkiem Vladimira Kiradjieva (Austria). Członkowie chóru rekrutują się spośród studentów i absolwentów szkół muzycznych. Od roku 1982 kierownictwo artystyczne zespołu sprawuje mgr Marek Jaszczak.