Z sercem do historii. O Stolpersteine powstających w OP ENHEIM

Życie Olgi, Hilde, Waltera i Steffi Herz toczyło się przed wojną w kamienicy przy pl. Solnym 4. Rodzina ta związana była z tą kamienicą od 1894 roku, kiedy to Ludwig Herz otworzył na parterze słynny sklep obuwniczy. Teraz, po ponad 120 latach w ich dawnym domu siedzibę ma OP ENHEIM - prywatna instytucja kultury, która stała się depozytariuszem pamięci o mieszkańcach tego miejsca.

To właśnie historia tej rodziny zainspirowała nas do nazwania sali na 5. piętrze kamienicy Salonem Herz i to właśnie tutaj już 2 grudnia zaprezentujemy cztery Stolpersteine, czyli „kamienie pamięci”, które wkrótce zostaną wmurowane w posadzkę przed naszą siedzibą.

𝐇𝐢𝐬𝐭𝐨𝐫𝐢𝐚

W nocy z 9/10 listopada 1938 roku miało miejsce dramatyczne wydarzenie - Noc kryształowa. W kolejnych latach rodzina Herz i inni żydowscy mieszkańcy kamienicy doświadczali kolejnych represji - zostali deportowani, zamordowani lub zmuszeni do emigracji.

W roku 83. rocznicy pogromu opowiemy o metodach upamiętniania ofiar Holokaustu, w tym przede wszystkim o projekcie Stolpersteine Guntera Deminiga, w ramach którego artysta wmurowuje w bruk niewielkie kostki poświęcone konkretnym osobom. Podczas prelekcji dowiemy się więcej o alternatywnych dla Stolpersteine rozwiązaniach i o losach rodziny Herz.

𝐃𝐥𝐚𝐜𝐳𝐞𝐠𝐨 𝐭𝐞𝐧 𝐩𝐫𝐳𝐲𝐩𝐚𝐝𝐞𝐤 𝐣𝐞𝐬𝐭 𝐭𝐚𝐤 𝐬𝐳𝐜𝐳𝐞𝐠𝐨́𝐥𝐧𝐲?

Potrzeba upamiętnienia najczęściej jest inicjatywą krewnych ofiar, jednak może wyjść także od osób, których nie łączą z nimi więzy krwi. Nasze działania stanowią przykład takiej ścieżki, w której to instytucja i współtworzący ją ludzie stają się depozytariuszem pamięci.

Wmurowanie Stolpersteine jest długotrwałym procesem, często wymagającym badań archiwalnych dotyczących losów ofiar. Droga do stworzenia czterech kamieni pamięci, które zaprezentujemy w listopadzie miała swój początek w odkrywaniu historii Kamienicy Oppenheimów. Owocem tych poszukiwań była książka pt. „𝐃𝐨𝐦 𝐎𝐩𝐩𝐞𝐧𝐡𝐞𝐢𝐦𝐨́𝐰 𝐰𝐞 𝐖𝐫𝐨𝐜ł𝐚𝐰𝐢𝐮 - 𝐤𝐚𝐦𝐢𝐞𝐧𝐢𝐜𝐚 𝐨𝐩𝐨𝐰𝐢𝐚𝐝𝐚 𝐡𝐢𝐬𝐭𝐨𝐫𝐢𝐞̨ 𝐦𝐢𝐚𝐬𝐭𝐚” autorstwa Lisy Höhenleitner.

Kolejnym etapem była zeszłoroczna debata pt. „𝐒𝐭𝐨𝐥𝐩𝐞𝐫𝐬𝐭𝐞𝐢𝐧𝐞 – 𝐤𝐭𝐨, 𝐤𝐨𝐠𝐨 𝐢 𝐝𝐥𝐚 𝐤𝐨𝐠𝐨 𝐮𝐩𝐚𝐦𝐢𝐞̨𝐭𝐧𝐢𝐚?”, którą można zobaczyć pod linkiem: link. Listopadowa prezentacja będzie następnym, choć nie ostatnim, krokiem podjętym przez Fundację w celu pielęgnowania pamięci o osobach związanych z Kamienicą Oppenheimów.

---

𝐒𝐩𝐨𝐭𝐤𝐚𝐧𝐢𝐞 𝐩𝐨𝐩𝐫𝐨𝐰𝐚𝐝𝐳𝐢 𝐀𝐥𝐞𝐤𝐬𝐚𝐧𝐝𝐫𝐚 𝐉𝐚𝐧𝐮𝐬 - doktorka antropologii, wice-prezeska Fundacji Zapomniane, współautorka i kuratorka inicjatywy Laboratorium muzeum, dyrektorka Centrum Cyfrowego i kierowniczka działającej w jego ramach Pracowni Otwierania Kultury, kuratorka programu „Exercising modernity". Jest współpracowniczką Ośrodka Badań nad Kulturami Pamięci UJ, wykładowczynią School of Ideas SWPS, członkinią rady serii wydawniczej Wystawianie Teorii oraz FestivALTers – grupy działającej przy FestivALT. W swojej pracy akademickiej zajmuje się badaniem kultur pamięci, strategii upamiętniania oraz roli instytucji w procesie instytucjonalizacji dyskursów na temat przeszłości. Członkini grupy Muzea dla Klimatu i kolektywu Kultura dla Klimatu.

---

Organizator: OP ENHEIM

Współorganizator: VOP

Mecenas Honorowy: Womak Holding SA

Partnerzy: Fundacja Bente Kahan

Wydarzenie odbywa się w ramach projektu „Z sercem do historii - los wrocławskich Żydów opowiedziany przez rodzinę Herz”, który prowadzony jest we współpracy ze Stowarzyszeniem Żydowski Instytut Historyczny. Projekt dofinansowany ze środków Stowarzyszenia Żydowski Instytut Historyczny.