Arte povera

Wstęp wolny

Zwiedzanie wystawy w dni robocze w godzinach 9:00–16:00 (informacja w Sekretariacie Instytutu Grotowskiego)

Otwarcie wystawy: wt. 16.12.2025, 18:00

Finisaż: śr. 14.01.2026, 18:00

Termin „arte povera”, użyty po raz pierwszy w 1967 roku przez krytyka Germano Celanta, nawiązuje bezpośrednio do przymiotnika „ubogi” z koncepcji „teatru ubogiego” Jerzego Grotowskiego i Ludwika Flaszena.

Koncepcja ta zakładała radykalne ograniczenie wszelkich zbędnych elementów przedstawienia – dekoracji, kostiumów, oświetlenia – aby dotrzeć do samej istoty teatru. Jej celem było stworzenie sytuacji bezpośredniego spotkania człowieka z człowiekiem, aktora z widzem, bez tradycyjnego podziału na scenę i widownię. Było to dążenie do odkrycia najgłębszej prawdy aktorskiego działania.

Artyści nurtu arte povera przenieśli tę ideę na grunt sztuk wizualnych. Odrzucając konwencjonalne, kosztowne materiały – takie jak marmur czy brąz – sięgali po surowe, codzienne, często wręcz trywialne przedmioty: cegły, gałęzie, ziemię, tkaniny, a przede wszystkim w swojej twórczości wykorzystywali własne ciała.

Wystawa prezentuje prace trzynastu artystów tradycyjnie kojarzonych z nurtem arte povera, m.in. Giovanniego Anselma, Alighiera Boettiego, Maria Merza, Jannisa Kounellisa i Michelangela Pistoletto. Ich realizacje eksponują działania, gesty i interwencje, w których ciało artysty staje się głównym bohaterem. Podobnie jak u Grotowskiego, w twórczości z nurtu arte povera ciało jest elementem esencjonalnym – tworzy sztukę i wchodzi w bezpośrednią relację z odbiorcą. Szczególne miejsce na wystawie zajmują prace Michelangela Pistoletto, który w 1968 roku założył teatr Zoo, wyznaczając wyraźny pomost między sztuką wizualną a teatrem.

Na wystawie będzie można zobaczyć m.in. prace wideo, w których artyści działają przed kamerą, stając się jednocześnie podmiotem i obiektem; fotografie dokumentujące istotne, często efemeryczne akcje i performanse; a także multiple – powielane obiekty, takie jak sitodruki czy formy rzeźbiarskie – które można traktować jako autoportrety zawierające zapis specyficznej pracy artysty z własną twórczością. Wszystkie prace powstały w latach 60. i 70. XX wieku.

Kuratorką wystawy, prezentowanej w październiku i listopadzie 2025 roku we Włoskim Instytucie Kultury w Warszawie, jest Ilaria Bernardi – historyczka sztuki i wieloletnia współpracowniczka Germano Celanta.