Nad Niemnem

Adaptacja i dramaturgia: Hubert Sulima

Reżyseria: Jędrzej Piaskowski Scenografia i kostiumy: Anna Met Muzyka: Jacek Sotomski Choreografia: Szymon Dobosik Reżyseria świateł: Paulina Góral Dymitr Harelau: Muzyka na żywo

występują: Maciej Grubich (Jan Bohatyrowicz), Hanka Brulińska (Jadwiga Domuntówna), Krzysztof Olchawa (Bolesław Kirło), Jolanta Deszcz-Pudzianowska (Maria Kirłowa), Jolanta Rychłowska (Andrzejowa Korczyńska), Włodzimierz Dyła (Benedykt Korczyński), Edyta Ostojak (Emilia Korczyńska), Magdalena Zabel (Klotylda Korczyńska), Marta Ledwoń (Marta Korczyńska), Michał Czyż (Witold Korczyński), Daniel Salman (Zygmunt Korczyński), Justyna Janowska (Justyna Orzelska), Magdalena Sztejman (Teresa Plińska), Paweł Kos (Teofil Różyc), Wojciech Rusin (Zygmunt II August / Teofil Różyc)

Nad Niemnem. Obrazy z czasów pozytywizmu

Eliza Orzeszkowa publikuje książkową wersję “Nad Niemnem” dokładnie 25-lat po wybuchu powstania styczniowego. Tłem powieści jest historia dwóch żyjących obok siebie rodzin szlacheckich – średnio zamożnych Korczyńskich i zubożałych, żyjących jak chłopi Bohatyrowiczów. Dzieli ich niemal wszystko: sposób życia, status społeczny i zamożność, ale łączy wspólna przeszłość – zbrojna walka ramię w ramię o wolną, lepszą Polskę - epoka wielkich, wspólnych marzeń, której kres położył upadek powstania. Ta kolejna narodowa katastrofa nie tylko przetrąciła życiorysy kilku pokoleń Polaków, ale też pogrzebała na wiele lat marzenia o ideach, które powstanie niosło na sztandarach ╴demokracji, równości i solidarności. Na tym tle rozwija się historia miłości Justyny i Jana najmłodszego pokolenia Korczyńskich i Bohatyrowiczów.

Na ponad siedmiuset stronach Orzeszkowa dokonuje rzeczy niezwykłej. Z nastrojów mrocznych, minorowych, z pejzażu upadku ducha narodowego i bólu porażki autorka wyprowadza obraz budujący, dający nadzieję, który zaszczepia w czytelniku wiarę w lepsze jutro. Tworzy niesamowicie głębokie portrety ludzi w czasach zwątpienia i beznadziei, a jednocześnie kreuje marzycielską, prawie utopijną wizję przyszłości. Jest w jej geście coś desperackiego i brawurowego jednocześnie, szczególnie na tle innych dzieł z kanonu naszej kultury narodowej. Orzeszkowa przekuwa skompromitowane bądź zawłaszczone symbole, motywy i obrazy w zbiór nowoczesnych wartości i idei, które łączą pod jednym sztandarem Polaków różnych pokoleń, poglądów i klas.

Spektakl Jędrzeja Piaskowskiego i Huberta Sulimy, podobnie jak powieść, nie jest naturalistycznym dokumentem historycznym, a raczej rodzajem patriotycznej baśni, kreowanego na scenie marzenia o nowej wspólnocie społecznej. Źródłem inspiracji dla konstruowania tej fantazji jest wnikliwe spojrzenie Orzeszkowej na naturę, której autorka poświęca wiele uwagi, jakby szukała w niej odpowiedzi czy ratunku. A także na wieś i całą szeroko rozumianą kulturę ludową, w tym na systemem wartości oparty na kulcie pracy, życiu w zgodzie z porządkiem natury oraz etosie chrześcijańskim.

Hubert Sulima

W spektaklu wykorzystywany jest dym sceniczny.
Spektakl rekomendowany Widzom od 12. roku życia.