Tajbełe i jej demon

Spektakl na podstawie prozy Singera

Wślizgnął się do jej łożka demoniczny kochanek Nieprawdopodobna historia, ktora wydarzy się naprawdę!

To doprawdy bardzo wzruszająca historia o miłości; dość powiedzieć, że na premierze widowni pociekły łzy. Do samotnej Tajbełe, młodej jeszcze kobiety, ktora straciła męża i dzieci, nocą przychodzi Hurmizasz, demon- kochanek. Ona, szczęśliwa, kochana i pieszczona, może coś się domyśla, a jednak o nic nie pyta, on zaś zdaje jej czasami relację z tajemnych, demonicznych spraw.

Naprawdę zaś Hurmizasz to biedny, nic nieznaczący pomocnik nauczyciela w chederze; kiedy przypadkowo zobaczył nagą Tajbełe, wśliznął się do jej samotnego łożka, udając demona. I tak zostało. Do czasu... W "Tajbełe..." nie ma żartow, gdyż w tej opowieści idzie o materię bardzo osobistą, by nie powiedzieć - intymną.

Lecz to, wprawdzie wciągająca i przejmująca, ale tylko pierwsza, zmysłowa sfera tej opowieści i spektaklu, zza ktorej wyłania się inna - spirytualna, duchowa, demoniczna. Demon to wszak pośrednik między Bogiem a ludźmi, ktory działa na człowieczą zgubę. Otoż, jak widać, demon nie zawsze działa na zgubę i nie zawsze jest nosicielem zła. Homer utożsamiał demony z bostwami, a starotestamentowy demon wcale nie musiał nakłaniać do grzechu. Zatem otwiera się tu szerokie pole do spekulacji demonologicznych; najwyraźniej za tym, co się przydarzyło Tajbełe stoją wielowiekowe dociekania mędrcow.

Jaką naturę ma demon? Kto jest w czyjej skorze: demon - w ludzkiej czy człowiek - w demonicznej. Czy to nie Bog wysłał do Tajbełe demona Hurmizasza? A weźmy byka za rogi jeszcze inaczej: demon jako kochanek - czy to nie archetyp kultury ludzkiej? Pojawia się, gdzie okiem sięgnąć, jeżeli okiem na połkę, to niech dłoń weźmie "Mistrza i Małgorzatę", a gdy okiem na ekran, niech będzie zobaczone "Dziecko Rosemary".

Grzegorz Jozefczuk, fragment recenzji

Zapraszam na spektakl Państwowego Teatru Żydowskiego z Bukaresztu "Tajbełe i jej demon" do Teatru Żydowskiego w Warszawie, w niedzielę 28 sierpnia br. na godz. 17:00.

TEIBALE ŞI DEMONUL EI / Teatrul Evreiesc de Stat Bucureşti

Mistrzowie sceny żydowskiej

„Taibele and Her Demon" - State Jewish Theatre in Bucharest, Romania Polska premiera spektaklu na podstawie sztuki I.B. Singera „Tajbełe i jej demon", Eve Friedman, reżyseria: Szabo K. Istvan, muzyka: Horvath Karoly, scenografia: Bianca Imelda Jeremias, (przekład na rumuński: Dorina Păunescu); występują: Alexandra Fasolă, Mircea Drimbăreanu, Geni Brenda, Veaceslav Grosu, Cornel Ciupercescu, Viorel Manole, Nicolae Botezatu - spektakl w jęz. jidysz z tłumaczeniem symultanicznym.

Teatr Żydowski w Bukareszcie funkcjonuje nieprzerwanie od 125 lat, w tym od ponad połwiecza jako instytucja państwowa. Teatr ten zajmuje wyjątkowe miejsce na mapie światowej kultury języka jidysz. Jego najmocniejszą stroną jest wszechstronność aktorow, ktorzy perfekcyjnie korzystają z bogatego wachlarza artystycznych środkow wyrazu. Wizytowką bukaresztańskiej placowki jest siła ekspresji i komunikacji z publicznością.

Teatr oferuje swoim widzom szeroki wybor spektakli autorow jidysz, takich jak: Shalom Aleihem, I.L. Peretz, Mendele Moher Sforim, S. Anski i Jacob Gordin. W repertuarze tej instytucji znajdują też dzieła tworcow klasyki światowej, np. Ibsena, Moliera, Balzaca, Brechta, Lessinga. Teatr Żydowski w Bukareszcie występował m.in. w USA, Kanadzie, Izraelu, Niemczech, Austrii, Rosji, Szwajcarii i Francji. Zdobył także uznanie krytykow i widzow na wielu międzynarodowych festiwalach.

Bilety do nabycia w kasie Teatru Żydowskiego od 1 sierpnia, tel. 22 850 56 56 oraz www.eBilet.pl