Wystawa „Fenomen społecznego czynu odbudowy” w 45 rocznice podjęcia decyzji o odbudowie Zamku Królewskiego

30 sierpnia 1984 dokonano uroczystego otwarcia Zamku Królewskiego po odbudowie ze zniszczeń powstałych podczas II wojny światowej, jednak prace wykończeniowe trwały jeszcze kilka lat. Ostatecznym zwieńczeniem odbudowy było otwarcie w 2009 roku odtworzonych Arkad Kubickiego.

Budowę sfinansowano głównie ze składek społecznych i datków Polonii, a także dzięki tysiącom roboczo-godzin osób pracujących w charakterze wolontariuszy. Celem ekspozycji „Fenomen społecznego czynu odbudowy” jest przypomnienie, jak doszło po podjęcia decyzji o odbudowie Zamku Królewskiego w Warszawie, a także wykazanie ogromnego zaangażowania społecznego w odbudowę Zamku.

Decyzja o odbudowie Zamku Królewskiego zapadła w Sejmie 20 stycznia 1971. Powołano Obywatelski Komitet Odbudowy Zamku Królewskiego w Warszawie, którego inauguracyjne posiedzenie odbyło się 26 stycznia 1971 r. Wykonanie robót zlecono Pracowni Konserwacji Zabytków, generalnym projektantem mianowano - prof. Jan Bogusławskiego, a uprawnienia do zatwierdzania projektów otrzymała Komisja Architektoniczno-Konserwatorska prof. Zachwatowicza.

Ogromną rolę przy podejmowaniu decyzji, a następnie w realizacji odbudowy Zamku odegrał Stanisław Lorentz, muzealnik, historyk sztuki, w latach 1935-1982 dyrektor Muzeum Narodowego w Warszawie, profesor Uniwersytetu Warszawskiego i pierwszy prezes Towarzystwa Przyjaciół Warszawy.

W pracę nad odbudową Zamku Królewskiego zaangażował się cały naród, który wsparł ten projekt pracą własną lub też zasobami pieniężnymi. W latach 1971 - do 10 czerwca 1984 na konta Obywatelskiego Komitetu Odbudowy Zamku Królewskiego w Warszawie wpłynęło: - 1.015.278.422 zł wpłat gotówkowych - 9.540.800 zł (wartość nominalna) w formie bonów depozytowych - 821.226 dolarów amerykańskich - 6.899 darów rzeczowych. 103 kraje świata znalazły się na liście ofiarodawców zagranicznych.

Wyposażanie wnętrz (meble, obrazy, zbiory dzieł sztuki itp.) i prace wykończeniowe trwały do 1988. Dodatkowego wsparcia finansowego w odbudowie udzielił Społeczny Fundusz Odbudowy Stolicy. Ocenia się, że przy odbudowie Zamku pracowało 100.000 osób.

Wystawa „Fenomen społecznego czynu odbudowy” w 45 rocznice podjęcia decyzji o odbudowie Zamku Królewskiego będzie prezentowana w Warszawie na placu Zamkowym na wysokości wieży kościoła Św. Anny od 11 lipca do 29 lipca 2016 r. Ekspozycja jest dwujęzyczna, teksty i opisy znajdujące się na wystawie zostały przygotowane w języku polskim i angielskim.

Specjalnie dla osób, które nie będą mogły dotrzeć na miejsce prezentacji, wystawa „Fenomen społecznego czynu odbudowy” będzie dostępna w Internecie pod adresem www.wystawa-zamek.pl.

Wystawę zrealizowało Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne Warszawa w Europie we współpracy z Zamkiem Królewskim w Warszawie - Muzeum. Rezydencja Królów i Rzeczypospolitej oraz Towarzystwem Przyjaciół Warszawy Oddział Żoliborz i Bielany.

Wystawę sfinansowano ze środków Fundacji im. Róży Luksemburg oraz ArcelorMittal Warszawa.

Patronami medialnymi wystawy są magazyn Stolica oraz tygodnik Przegląd.