RAGTIME

Stephen Flaherty

Musical w 2 aktach,

Na podstawie powieści „RAGTIME” E. L. Doctorowa.

Libretto: Terrence McNally

Muzyka: Stephen Flaherty

Teksty piosenek: Lynn Ahrens

Tłumaczenie: Jacek Mikołajczyk

Reżyseria: Maria Sartova

Kierownictwo muzyczne: Tomasz Biernacki

Scenografia: Marcel Sławiński

Kostiumy: Magdalena Tesławska

Choreografia: Elena Bogdanovich

Występują:

• ADMIRAŁ PEARY: Wiesław Gawałek
• BOOKER T. WASHINGTON: Bernard Krawczyk
• COALHOUSE WALKER JUNIOR: Adam Mazoń / Jaromir Trafankowski
• EMMA GOLDMAN: Elżbieta Okupska / Izabela Witwicka
• EVELYN NESBIT: Dominika Kramarczyk / Oksana Pryjmak
• OJCIEC: Arkadiusz Dołęga
• DZIADEK: Jerzy Bytnar
• HARRY K. TRAW: Sebastian Dylnicki
• HENRY FORD: Stanisław Witomski
• HOUDINI: Daniel Dąbrowski
• J.P. MORGAN: Jerzy Gościński
• MATKA: Wioletta Białk / Maria Meyer
• SARAH: Oksana Pryjmak / Wioletta Białk
• STANFORD WHITE: Bogdan Szolc
• TATEH: Michał Musioł
• WILLIE CONKLIN: Marcin Kątny
• MŁODSZY BRAT: Tomasz Białek / Kamil Kulda
• WHITMAN: Przemysław Łamacz

Polska prapremiera na scenie Gliwickiego Teatru Muzycznego – 23 listopada 2007

Najpierw było opowiadanie Heinricha von Kleista Michał Kohlhaas. Potem wielka powieść E. L. Doctorowa Ragtime. W 1981 roku powstał równie wybitny film Miloša Formana. Wreszcie, 18 stycznia 1998 roku na Broadwayu odbyła się prapremiera musicalu Ragtime. Wszystkie kolejne artystyczne opracowania oryginalnego tematu Kleista przynosiły dzieła mistrzowskie w swoim gatunku – genialną powieść, wielki film oraz jeden z najwybitniejszych musicali XX wieku.

Ragtime to opowieść o narodzinach współczesnej Ameryki, a więc i początkach nowoczesnej cywilizacji. Historia żydowskiego imigranta z Europy wschodniej przeplata się w nim z głównym wątkiem czarnego pianisty, który, głęboko skrzywdzony przez zwyczajną ludzką głupotę, po beznadziejnych próbach walki o sprawiedliwość za pomocą słów i prawa, postanawia sięgnąć po sprawiedliwość, uciekając się do przemocy.

Opowieść o losie imigrantów i narodzinach terroru Doctorow rzuca na tło szerokiej panoramy Ameryki początku XX wieku: fikcyjnych i autentycznych bohaterów jej nie zawsze łatwego dnia codziennego. Od zamożnej rodziny białych przedsiębiorców, poprzez twarze z amerykańskich gazet, takie jak prestigitator Harry Houdini, anarchistka Emma Goldman, czy gwiazda wodewilu Evelyn Nesbit, aż po same szczyty tamtejszej piramidy społecznej (J. P. Morgan i Henry Ford) – Ragtime daje pełen przekrój przez amerykańskie społeczeństwo, skupiając się na jego najbardziej charakterystycznych przedstawicielach.

Miłość, zbrodnia, bogactwo, nędza, wzloty i upadki ludzkiej egzystencji – o tym właśnie opowiada musical Doctorowa i Flaherty’ego. Najważniejszym jego bohaterem jest jednak tytułowy ragtime – prekursor jazzu, rytm, który wstrząsnął Ameryką, nadał jej piętno indywidualności, zmienił tempo bicia jej serca, przygotował ją do wielkiej roli na scenie światowej, jaką odegrała w XX wieku.

Ragtime jest uznawany za jeden z najwybitniejszych musicali XX wieku. Ważkość jego tematyki, wielowątkowość, wyzierająca zza jego fabuły gorzka prawda o świecie – wszystko to sprawia, że musical ten wykracza daleko poza rozrywkowe ramy samego gatunku. Oczywiście nie brakuje w nim i wspaniałej muzyki, wzruszających songów, widowiskowych scen czy autentycznej miłosnej historii. Dzięki temu można go nazwać amerykańskim odpowiednikiem Nędzników – mocniejszym, bardziej melodyjnym i stawiającym dzisiejszemu światu jeszcze ostrzejsze pytania.

W Gliwickim Teatrze Muzycznym Ragtime wyreżyseruje Maria Sartova, reżyserka największych dotychczasowych musicalowych przebojów teatru (Hello, Dolly!, 42nd Street). Jako choreografka towarzyszyć jej będzie Elena Bogdanovich, najwybitniejsza rosyjska choreografka musicalowa, współrealizatorka m.in. musicalu Nord-Ost, którego sceniczna historia tak brutalnie została przerwana przez atak czeczeńskich terrorystów. Kierownictwo muzyczne objął Tomasz Biernacki, kierownik muzyczny GTM i realizator najlepszych dotychczasowych spektakli teatru. Scenografię przygotuje Marcel Sławiński, katowicki scenograf, współpracujący m.in. z Markiem Weissem-Grzesińskim, Mariuszem Trelińskim i Grzegorzem Jarzyną. Autorką kostiumów będzie Magdalena Tesławska, jedna z najwybitniejszych współczesnych polskich kostiumolog, współautorka sukcesów m.in. przedstawień Mariusza Trelińskiego (Madama Butterfly, Andrea Chenier), autorka kostiumów do największych przebojów najnowszego kina polskiego (m.in. Quo vadis, Pan Tadeusz, Ogniem i mieczem, Stara baśń). Na zamówienie teatru powstał polski przekład musicalu, którego podjął się kierownik literacki GTM, Jacek Mikołajczyk.

W spektaklu wystąpią niemal wszyscy soliści Gliwickiego Teatru Muzycznego oraz kilkoro znakomitych, zaproszonych przez teatr gości. Coalhouse’a zagra Jaromir Trafankowski, solista Teatru Wielkiego w Poznaniu. Jako Matka wystąpi Maria Meyer, gwiazda Teatru Rozrywki w Chorzowie. Również chorzowska artystka, Elżbieta Okupska, wystąpi jako Emma Goldman. Zagrają w Ragtimie również m.in.: Wioletta Białk, Oksana Pryjmak, Bernard Krawczyk, Arkadiusz Dołęga i Michał Musioł.