Boska Komedia w ilustracjach Salvadora Dalego - wystawa grafik

Na wystawę wstęp wolny

Salvador Dali – jeden z najbardziej uznanych artystów XX w. – został poproszony przez rząd włoski o wykonanie ilustracji przedstawiających wszystkie pieśni Boskiej Komedii Dantego Alighieri. Artysta wykonał akwarele, które później przetransponowano na drewniane klocki. Dzięki wykorzystaniu techniki graficznej można było zilustrować wielonakładowe wydanie poematu. Raymond Jacquet i Jean Taricco – cenieni rzemieślnicy –¬ podjęli się tej pracy, czego efektem było ok. 3500 matryc. Tak wielka liczba twardych, bukszpanowych klocków umożliwiła dokładne oddanie walorów pierwowzoru, czyli delikatnej, „wrażliwej na kolor” akwareli.
Pod względem stylistycznym grafiki wydają się bardzo różne – budowane jednobarwnymi plamami lub kolorowe, kreślone precyzyjną kreską albo układane z drobnych elementów (Raj, Pieśń 11 i 17). Dziś, oglądając Boską Komedię, zachwycamy się architekturą zaświatów Dantego oraz nałożoną na nią wizją artysty plastyka, a także jego twórczym podejściem do tradycyjnego warsztatu. Przedstawienia poszczególnych scen – ich interpretacja oddaje całą wielkość Dalego jako artysty. Są tu charakterystyczne dla niego motywy zdeformowanych ciał z podpieranymi kończynami (Piekło, Pieśń 33), szuflad (Czyściec, Pieśń 1), zmiękczonych przedmiotów (Piekło, Pieśń 30), tzw. podwójnych motywów (Piekło, Pieśń 2; Czyściec, Pieśń 2) oraz przedstawień ukrzyżowanego Chrystusa (Raj, Pieśń 14), czy nosorożca (Raj, Pieśń 6).
Status ilustracji książkowej, od kiedy zaczęła towarzyszyć słowu pisanemu, znacznie się zmienił. Początkowo pełniła rolę dodatku, uatrakcyjniając wolumin, z biegiem czasu jednak stała się artystycznym przedmiotem plastycznym – „faktem artystycznym” często nobilitującym książkę. W ten sposób powstawało nowe, samoistne dzieło o innej niż literacka wartości artystycznej (livre de peintre - księga malarza, później livre d'artiste - księga artysty). O zilustrowanie dzieł literackich proszono wielkich, uznanych współcześnie artystów, a następnie rytownicy sporządzali płyty do wydrukowania nakładu. Dbałość o nadzwyczajny charakter wydania przejawiała się w użyciu najwyższej jakości papieru, pięknej oprawie, numerowanej i limitowanej edycji.
Prezentowany na wystawie egzemplarz Boskiej Komedii pochodzi z 1960 r. Wydawca: Les Heures Claires, nakład 350 egzemplarzy wydrukowanych na papierze BFK Rives.
Dodatkowym walorem ekspozycji będzie pokazanie dekompozycji – odbitych osobno klocków – składowych jednej ilustracji (rodzaj wyciągów barwnych).