Inspiracje archeologiczne w sztuce współczesnej

Autorami prac są artyści, absolwenci oraz pedagodzy, z Akademii Sztuk Pięknych w Poznaniu, ktorym bliskie są wartości estetyczne związane z archeologią. Jak sami mowią ich dzieła nie ilustrują wiernie pracy archeologow dosłownym, plastycznym opisem jakiś zdarzeń czy przedmiotow z przeszłości, lecz są artystyczną refleksją nad kruchością rzeczy materialnych oraz fascynacją tym, co nieznane, zapomniane, nie odkryte.

Tworcom wystawianych prac przyświecała też pewna ogolna idea, wyznaczająca niejako wspolny mianownik pracy artysty i archeologa. Jest nim pojęcie warstwy wspolne archeologii i malarstwu; z jednej strony skrupulatne, metodyczne odsłanianie warstewek ziemi, co jest cechą warsztatu badawczego prahistoryka, z drugiej przykrywanie płotna materią malarską, nakładanie farb, tak istotne dla artysty-malarza. Obu łączy jednak odkrywanie, poszukiwanie określonej rzeczywistości.

W katalogu wystawy archeolog Michał Brzostowicz pisze: „Czy fakt, że archeologia dostarcza inspiracji sztuce wspołczesnej może kogoś zadziwić? Myślę, że nie. Wszak tworcy często przyznają się do poszukiwania tematow w otaczającej nas rzeczywistości, a przecież my jesteśmy jej częścią, zarowno poprzez swoją powszedniość, jak i niezwykłość.

Powszedniością jest bowiem nasza praca, aktywność w życiu naukowym i kulturalnym, obecność wśrod ludzi i zmaganie się z codziennymi problemami: z kolei niezwykłością - obcowanie z materialnymi śladami przeszłości, odkrywanie jej tajemnic, wydobywanie z ziemi pomnikow jej chwały, wśrod ktorych nie brakuje także wspaniałych dzieł sztuki (ruin monumentalnych budowli, fragmentow malowideł, rożnych posągow, figurek, pięknych ozdob, czy bogato ornamentowanych wyrobow dawnego rzemiosła).

Ale nawet niezwykłości nie zachowujemy tylko dla siebie, owszem, pokazujemy ją na wystawach, imprezach edukacyjnych, na terenie skansenow stanowisk badawczych, w prelekcjach i publikacjach, słowem dzielimy się nią i pozwalamy ją dotykać. W ten oto sposob archeologia badając przeszłość wzbogaca naszą teraźniejszość. Dlaczego zatem nie miałaby inspirować wspołczesnych tworcow?".

W słowie od artysty Tomasza Siwińskiego czytamy z kolei „Heraklit miał jednak powiedzieć, że droga w gorę i w doł jest jedna i ta sama". To podobieństwo w rożnicy, jakie cechuje wzajemna relacja archeologii i sztuki nie wystarczyłoby jednak, byśmy spotkali się na tej wystawie; to są spostrzeżenia zewnętrze i zbyt ogolne. Relacją wewnętrzną, o ktorą trzeba wzbogacić te myśli jest obustronna inspiracja. Sztuka inspiruje archeologow do przemyśleń, jak jej tworcy żyli. Archeologia inspiruje artystow do tworzenia dzieł, ktore powstają w duchu archeologicznej estetyki".

Prezentowani na wystawie artyści to: Małgorzata Andrzejewska, Grzegorz Keczmerski, Waldemar Masztalerz, Marek Przybył, Grzegorz Ratajczyk, Tomasz Siwiński, Jacek Strzelecki, Bogdan Wegner.

Wystawa przygotowana w Muzeum Archeologicznym w Poznaniu.

Komisarz wystawy - dr Maciej Przybył (Muzeum Archeologiczne w Poznaniu)

Komisarz wystawy z ramienia Muzeum Śląskiego w Katowicach - *dr Renata Abłamowicz *