Przymiarki do siebie - Zestaw filmów krótkometrażowych | TransFest 2026

Zadziwiające, jak wiele osób uważa, że ma prawo brać miarę z cudzego ciała. Jedne powołują się na regulaminy, inne na naturę, przyzwoitość albo własny gust. Ciała osób trans szczególnie chętnie poddaje się publicznym oględzinom, jakby każde odstępstwo od normy wymagało diagnozy i poprawki. Nawet zachwyt potrafi mieć własną listę wymagań.

Publiczne oględziny niewiele jednak mówią o tym, jak żyje się w oglądanym ciele: czy materiał drapie skórę, jaką satysfakcję daje wysiłek, kiedy dotyk sprawia przyjemność. Dziewięć krótkich filmów tego bloku przygląda się właśnie takim doświadczeniom, których nie sposób wyczytać z wyglądu. Własne ciało poznajemy poprzez ruch, dotyk i kolejne próby, czasem odkrywając przyjemność tam, gdzie wcześniej był dyskomfort. Nawet to, co dobrze znamy, potrafi nas zaskoczyć.

Zależność od innych jest przy tym bardziej złożona, niż sugerowałby prosty podział na własne i cudze. Spojrzenie potrafi sprawiać przyjemność, pomagać odkrywać pragnienia, ale też narzucać role, których nie chcemy odgrywać. Podobnie kamera może utrwalać cudze wyobrażenia albo pozwalać nam współtworzyć własny wizerunek. Zainteresowanie potrafi przerodzić się w zawłaszczenie, a bliskość nie zawsze oznacza zrozumienie. Możemy pragnąć czyjejś uwagi, a jednocześnie odmawiać spełniania oczekiwań, które się z nią wiążą.

Osobiste decyzje mają jednak granice, których nie wyznaczamy samodzielnie. Możemy znać swoje potrzeby, czerpać przyjemność z własnego ciała i znajdować oparcie w innych, a mimo to pozostawać zależne od sportowych regulaminów, narażone na przemoc czy pozbawione bezpiecznego schronienia. Skoro tak skrupulatnie mierzy się nasze ciała, pora zmierzyć przestrzeń, jaką pozostawiono nam do życia. Wynik mógłby się okazać kompromitujący.

1. Get Dressed, Leave

ANZIEHEN, LOSGEHEN

Reżyseria: Leonard Seidler Kraj: Niemcy · Rok: 2025 · Czas: 2 min 30 s Forma: fotofilm

Seria fotograficznych autoportretów przedstawia transpłciowego mężczyznę podczas porannego ubierania się przed wyjściem z domu.

1. Body and IdentityCorpo e Identidade

Reżyseria: Cristal Luz Kraj: Brazylia · Rok: 2026 · Czas: 17 min 12 s Forma: dokument hybrydowy

Siedem kobiet travesti z brazylijskiego stanu Alagoas współtworzy filmową opowieść o swoim życiu. Ich głosy, gesty i performanse odsłaniają doświadczenia osobiste, polityczne i artystyczne, a dokumentalna obserwacja przenika się z inscenizacją i wyobraźnią. Film rozwija projekt fotograficzny rozpoczęty w 2021 roku, oparty na współpracy z portretowanymi osobami.

1. Fibre by FibreWieviele Fasern Treiben Im Ozean?

Reżyseria: Leonard Seidler, Marlo Schmidtmeyer Kraj: Niemcy · Rok: 2026 · Czas: 8 min 30 s Forma: dokument eksperymentalny

Czy w tydzień da się wydziergać sweter ze starych ubrań? Ile razy trzeba zaczynać od nowa, zanim włóczka przestanie drapać skórę? Wśród splątanych nici i zimnego wiatru powstaje osobisty list miłosny do tranzycji i transowej wspólnoty, której obecność pomaga przetrwać w obliczu faszystowskiego zagrożenia.

1. Beyond the Golden LineReżyseria: Jayden Sirius Rahatoka Kraj: Niemcy · Rok: 2024 · Czas: 18 min 49 s Forma: fabuła

W queerowym klubie zbliża się północ, a czarny transmaskulinny tancerz pole dance, mimo kontuzji, przygotowuje się do występu. Jego plany zakłócają tajemnicze telefony. Lęk przed odrzuceniem sprawił, że nie powiedział rodzinie o swojej tranzycji i oddalił się od bliskich. Czy tej nocy występ pozwoli mu ponownie się do nich zbliżyć?

1. Our Joyful EndingsNos Fins Joyeuses

Reżyseria: La Fille Renne, Levon Babayan Kraj: Francja · Rok: 2025 · Czas: 6 min 7 s Forma: dokument eksperymentalny

Filmowy dziennik osoby transmaskulinnej śledzi zmiany zachodzące podczas tranzycji — zarówno w postrzeganiu własnego ciała, jak i w spojrzeniach innych. Pożądanie i euforia przeplatają się z niepewnością oraz doświadczeniem odrzucenia, a bliskość osób o podobnych przeżyciach przynosi ukojenie. Intymny charakter opowieści podkreślają obrazy zarejestrowane na przeterminowanej, monochromatycznej taśmie 35 mm.

1. Not Ur Fetish (What Happened to Ur Voice?)Reżyseria: Elin Laut Kraj: Niemcy · Rok: 2023 · Czas: 10 min 18 s Forma: eksperymentalny performans wideo

Transowe ciało staje się powierzchnią, na którą inni rzutują własne fantazje i uprzedzenia. W eksperymentalnym performansie centralne miejsce zajmuje syrena — istota wymykająca się binarnemu podziałowi płci. Jej figura pozwala badać napięcia między fascynacją, odrazą i uprzedmiotowieniem, a także możliwości odrodzenia i metamorfozy.

1. TranslucentReżyseria: Kat Schmitz Kraj: Niemcy · Rok: 2024 · Czas: 2 min Forma: dokufikcja

Film inspirowany biografią Renée Richards, transpłciowej tenisistki, przedstawia jej sportową karierę z perspektywy starszej bohaterki. Wspomnienia rywalizacji na korcie splatają się z pytaniem o miejsce osób transpłciowych w sporcie i zasady, według których ocenia się uczciwość zawodów.

1. The Muscle Knows Better Than to WaitReżyseria: Erica Monde Kraj: Wielka Brytania · Rok: 2025 · Czas: 4 min 5 s Forma: dokument

W Sheffield osoby queerowe i transpłciowe spotykają się na wspólnych treningach siłowych. Krótki dokument Eriki Monde pokazuje ich fizyczną sprawność, wzajemne wsparcie i przyjemność płynącą z wysiłku. W atmosferze narastającej wrogości wobec osób trans w sporcie wspólne ćwiczenia stają się także wyrazem siły całej społeczności.

1. HomeLar

Reżyseria: Matheus Almeida Kraj: Brazylia · Rok: 2025 · Czas: 7 min 10 s Forma: film poetycki

Czarna transpłciowa kobieta próbuje zrozumieć, czym jest dom w rzeczywistości naznaczonej przemocą i wykluczeniem. Dysforia, utracone marzenia i cierpienie zadane przez innych splatają się w tej poetyckiej opowieści z duchowością i więzią z przodkami. Szukając schronienia, bohaterka zwraca się ku własnym korzeniom, by odnaleźć siłę do dalszego życia.