Mikołaj Karwan-Jastrzębski - "Przesilenie" i "Emerged from Non-Existence"

Mikołaj Karwan-Jastrzębski (ur. 1997) – artysta wizualny i fotograf. Absolwent Wydziału Sztuki Mediów ASP w Warszawie, obecnie studiuje na Wydziale Intermediów ASP w Gdańsku. Zajmuje się fotografią analogową, instalacjami, oraz szlachetnymi technikami fotograficznymi. W swojej twórczości bada relacje między światłem, czasem i pamięcią miejsca. W pracy dyplomowej „Śpiący rycerz w cieniu Giewontu. Między mitem a komercją – współczesna reinterpretacja Podhala w sztuce instalacji” poświęconej mitowi Śpiącego Rycerza poddał analizie współczesny krajobraz Podhala poprzez wielkoformatową instalację. Interesuje go fotografia rozumiana nie tylko jako zapis rzeczywistości, lecz także jako proces, w którym równie ważne jak sam obraz są materia, przypadek i upływ czasu.

Krótki opis wystawy

Przesilenie Przesilenie jest opowieścią o świetle i czasie – dwóch podstawowych tworzywach fotografii. W prezentowanych pracach fotografia nie służy wyłącznie rejestrowaniu rzeczywistości. Staje się procesem, w którym obraz rodzi się na styku natury, chemii i przypadku. Krótkie ekspozycje zestawione są z obrazami tworzonymi przez wiele tygodni, przeterminowane materiały fotograficzne spotykają się z naturalnymi reakcjami chemicznymi, a dokument stopniowo przechodzi w abstrakcję. Powstałe fotografie pokazują, że obraz nie jest jedynie zapisem jednej chwili. Jest śladem działania światła, czasu i materii. To właśnie w tym miejscu — pomiędzy kontrolą a przypadkiem, trwałością a rozpadem — rodzi się tytułowe przesilenie.

opisy poszczególnych cykli fotograficznych:

ORWO Chrom UT21 Seria została wykonana na przeterminowanej slajdowej kliszy ORWO Chrom UT21. Starzenie materiału fotograficznego powoduje nieprzewidywalne przesunięcia/aberracje kolorystyczne, dzięki którym współczesny krajobraz zyskuje niejednoznaczny, niemal archiwalny charakter. To próba spojrzenia na Islandię poprzez materiał fotograficzny, który sam nosi ślady upływu czasu. Obraz powstaje nie tylko dzięki światłu, ale również dzięki historii zapisanej w emulsji.

Ślady światła Każdy dyptyk zestawia dwa odmienne sposoby obrazowania tego samego zjawiska — światła. Pierwsza fotografia powstaje w ułamku sekundy podczas obserwacji zorzy polarnej. Druga jest efektem kilku tygodniowej ekspozycji wykonanej aparatem otworkowym, który rejestruje drogę słońca oraz wpływ zmieniających się warunków atmosferycznych. Obrazy powstały w różnym tempie/w różnych fazach czasu, lecz opowiadają o tym samym procesie. Jeden zatrzymuje chwilę, drugi zapisuje jej trwanie.

Ekspozycje czasu Fotografie powstały metodą solarigrafii podczas trzy-czterotygodniowych ekspozycji wykonanych aparatem otworkowym umieszczonym na dachu mojego mieszkania w Atenach. Przez wiele dni przeterminowany papier fotograficzny rejestrował drogę słońca, światło nocy oraz zmieniające się warunki atmosferyczne. Powstałe obrazy bardziej przypominają mapy czasu niż tradycyjne fotografie. Są zapisem powolnego procesu, którego nie sposób dostrzec ludzkim okiem.

Emerged from Non-Existence Cykl powstał w technice mokrej cyjanotypii z wykorzystaniem kurkumy i octu jabłkowego. Naturalne substancje reagują z emulsją światłoczułą, tworząc nieprzewidywalne przebarwienia i organiczne struktury. Punktem wyjścia były doświadczenia wędrówek po górach. Zamiast dokumentować krajobraz, fotografie próbują oddać sposób jego odczuwania — zmęczenie, światło odbijające się od śniegu, zmienność pogody i graniczne stany percepcji. W kolejnych pracach pojawia się coraz więcej ludzkich sylwetek. Samotność stopniowo ustępuje obecności innych, a przestrzeń gór staje się miejscem napięcia między potrzebą ciszy a doświadczeniem wspólnoty.